Δημοσιεύτηκε στισ

Ένας καταραμένος εραστής της χαράς και ένας δεινός αφηγητής που διψούσε για ζωή (Επιστολή στον Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ)

Όλοι σε φώναζαν Σκότι, ήταν βλέπεις το αγαπημένο παρατσούκλι σου μιας και ήσουν τόσο ευχάριστος, τόσο αθώος, τόσο καλοσυνάτος ακόμα και όταν μεθούσες. Έζησες χρόνια ανέμελα, χρόνια ξέγνοιαστα, χρόνια χωρίς σκοτούρες και γεμάτος χαρά και γιορτή. Μαζί με την αγαπημένη σου Ζέλντα δεν σταμάτησες ούτε στιγμή αυτό τον ξέφρενο ρυθμό της ασταθούς ζωής, μιας ζωής που υπαγορευόταν κυρίως από ατελείωτα ξενύχτια, πάντα με αγαπημένους φίλους, όπως ο Χέμινγουεϊ, μέρες και νύχτες ατελείωτες χωρίς πυξίδα μέχρι που όλο αυτό ολοκληρώθηκε και σταμάτησε απότομα και δεν πρόλαβες να καταλάβεις. Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Μαρία Γαβαλά, Ο μικρός Γκοντάρ, Εκδόσεις Πόλις

Το Παρίσι πάντα ήταν τόπος έμπνευσης για όλες τις εποχές γιατί περικλείει ιστορία, ανθρώπους, εικόνες και αποτελεί αναμφίβολα ένα κινητό μουσείο, το οποίο κανείς δεν χορταίνει να βλέπει. “Αν είσαι αρκετά τυχερός για να έχεις ζήσει στο Παρίσι όταν ήσουν νέος, τότε όπου και να πας την υπόλοιπη ζωή σου, μένει πάντα μαζί σου, γιατί το Παρίσι είναι μια κινητή γιορτή” έχει δηλώσει ο Χέμινγουεϊ για το Παρίσι, όπου έμελλε να γίνει το πεδίο δράσης καλλιτεχνών, ποιητών, συγγραφέων και άλλων δημιουργών. Το Παρίσι αποτέλεσε πεδίο δόξης λαμπρό στην περίοδο του μεσοπολέμου αλλά και αργότερα, την περίοδο του Μάη του ’68 την οποία μας περιγράφει με τέτοια ζωντάνια και αμεσότητα η Μαρία Γαβαλά σε αυτό το εξαιρετικά γραμμένο νέο της μυθιστόρημα.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Λουίτζι ντε Πασκάλις, Η σφραγίδα του Καραβάτζο, Εκδόσεις Αίολος

Πρόκειται για ένα από τα αμφιλεγόμενα πρόσωπα της ιστορίας της ζωγραφικής, όχι μόνο για την τέχνη του αλλά και την ίδια του την προσωπικότητα, για την πολυσχιδή του φυσιογνωμία, για το γεγονός πως ανέκαθεν υπήρξε ένα ανήσυχο πνεύμα και πέρασε μια ζωή το ίδιο ανήσυχη και αβέβαιη. Σήμερα, τον θαυμάζουμε και μένουμε άφωνοι μπροστά σε έργα, θρησκευτικά και μη, αντικρίζουμε τους πίνακές του και μένουμε πραγματικά ενεοί μπροστά σε αυτό το ζωγραφικό θαύμα που ακούει στο όνομα Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζο. Μοιάζει ο Καραβάτζο να είχε στήσει επί γης το δικό του έργο, στο οποίο ήταν και ο απόλυτος πρωταγωνιστής, ένα έργο που κανείς δεν γνώριζε το τέλος του παρά μόνον ο ίδιος και αυτό ακόμα δεν είναι σίγουρο, μιας και ήταν ένας άνθρωπος της περιπέτειας.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Ένας δαιμονισμένος παίκτης μιας ταπεινής και καταφρονεμένης ζωής (Γράμμα στον Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι)

Ντοστογιέφσκι

Δεν πτοήθηκες από την εχθρικότητα των ανθρώπων και ψήλωσες μέσα σου το κερί της ψυχής σου που εκλιπαρούσε για διαφυγή μέσω της δημιουργίας, οδήγησες την καλλιτεχνική σου παρακαταθήκη στις κορυφές της οικουμενικότητας. Διανοητής και εκφραστής-μύστης των πιο μύχιων ανησυχιών σου μέσω της λογοτεχνίας και κατά προέκταση μέσω των λέξεων έδρασες στα “κρησφύγετα” που εσύ είχες επιλέξει να αποτελέσουν τα εργαστήρια επεξεργασίας της κρυφής σου αγωνίας. Αυτή η διακαής σου επιθυμία και λαχτάρα για ζωή μέσω της τέχνης σου είχε κυρίως δύσκολες στιγμές, περισσότερες λύπες και απογοητεύσεις παρά χαρές και ικανοποιήσεις. Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Κωνσταντίνος Δομηνίκ, Ώπα-ώπα, μπλάτιμοι, Εκδόσεις Ενύπνιο

Διηγήματα που μας παραπέμπουν σε άλλες εποχές, σε άλλες γραφές και όμως μυρίζουν νιότη, φρεσκάδα και νοσταλγία έχει κατορθώσει να εξυφάνει ο δεξιοτέχνης νέος συγγραφέας Κωνσταντίνος Δομηνίκ. Με μια δομή λιτή αλλά και μεστή, με ιστορίες που αφουγκράζονται το παρελθόν ενώ ταυτόχρονα ζουν στο παρόν, ιστορίες χωρίς υπερβολές και επιτηδευμένα σχήματα, αυτά είναι τα διηγήματα που έχουμε την τύχη να διαβάσουμε. Διηγήματα γραμμένα με μεράκι και μόχθο, με άρωμα ελληνικό και με αγάπη για την ύπαιθρο που τόσους και τόσους έχει θρέψει και συνεχίζει ακάθεκτη το έργο της. O Φραντς Κάφκα είχε κάποτε πει πως τα βιβλία που έχουμε ανάγκη είναι εκείνα που πέφτουν σαν το τσεκούρι στην παγωμένη θάλασσα της ψυχής μας.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Asli Erdogan, Το πέτρινο κτίριο, Εκδόσεις Ποταμός

Πώς είναι να είσαι εξόριστος και η χώρα σου να μην σε αφήνει να επιστρέψεις έχοντας για σένα μία φυλακή ως αναγνώριση του έργου σου; Πώς είναι να ζεις υπό τον φόβο και την απειλή της σύλληψής σου αν ποτέ πατήσεις το πόδι σου στο έδαφος της πατρίδας σου μόνο και μόνο επειδή μίλησες ελεύθερα και δίχως κανένα δισταγμό; Η συγγραφέας ζει χρόνια τώρα εξόριστη στη Γερμανία όπου και έχει καταφύγει για να γλιτώσει από το δικτατορικό και ανελεύθερο σύστημα μιας τουρκικής ηγεσίας που φιμώνει τους ανθρώπους και τους φυλακίζει για λόγους που και οι ίδιοι ποτέ δεν κατάλαβαν. Δίκες παρωδία, κρίσεις ανθρώπων με το πρόσχημα πως είναι εχθροί του κράτους, ένα κράτος φάντασμα που τίποτα δε δίνει μα παίρνει κάθε δικαίωμα και το συρρικνώνει κατά το δοκούν.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Ζεράρ ντε Νερβάλ, Η ιστορία του Χαλίφη Χαλίμ, Εκδόσεις Ύψιλον

Σε έναν πίνακά του ο Ευγένιος Ντελακρουά, όπως συνηθίζουμε να τον αποκαλούμε στα ελληνικά, αναπαριστά τις γυναίκες του Αλγερίου εντυπωσιασμένος από το ανατολίτικο τοπίο, τα χρώματα και τον εξωτικό χαρακτήρα των γυναικών. Ο Ανρί Ματίς -και αυτός από την Ταγγέρη- ζωγραφίζει τοπία και εσωτερικά χώρων σπιτιών αποτυπώνοντας και αυτός την αγάπη του και την έμπνευση που αντλεί από το πορφυρό. Η Ανατολή ανέκαθεν αποτελούσε σημείο αναφοράς και τόπο έμπνευσης για πολλούς λογοτέχνες, ζωγράφους, ποιητές και συγγραφείς. Ειδικά κατά τον 19ο αιώνα οπότε και η Ευρώπη ανακαλύπτει τη μαγεία των εξωτικών εικόνων ενός άλλου κόσμου, όχι και τόσο γνωστού μέχρι τότε αναδύεται μία ανάλογη ατμόσφαιρα αφήγησης. Πολλοί Γάλλοι λογοτέχνες λοιπόν όπως ο Φλωμπέρ και ο Ζεράρ ντε Νερβάλ θα ασχοληθούν επισταμένως και θα γεμίσουν τις σελίδες τους με ανταποκρίσεις από εκείνους τους τόπους.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Ένας πιστός υπηρέτης των αξιών του Έθνους (Γράμμα στον Ιωάννη Καποδίστρια)

Ήρθες στην Ελλάδα με τόσο μεγάλη χαρά και ανυπομονησία να προσφέρεις γιατί ανέκαθεν ήσουν ταγμένος και αφοσιωμένος στη μεγάλη ιδέα της ανασυγκρότησης του Έθνους, την οποία υπηρέτησες μια ζωή. Γεννήθηκες στην Κέρκυρα. Η οικογένειά σου αριστοκρατική και εσύ μεγάλωσες σε ένα μεγαλοαστικό περιβάλλον και ανδρώθηκες σε μια κοινωνία ανοιχτή σε ιδέες, μια κοινωνία με άλλη νοοτροπία και πεποιθήσεις που σε βοήθησε τα μέγιστα να ανοίξεις τα διπλωματικά φτερά σου και να καταστείς η φυσιογνωμία για την οποία θα μιλούσε όλη η Ευρώπη. Ήσουν εκείνος που όριζε τις εξελίξεις στην αυλή του Τσάρου. Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Βίκτορ Ε. Φρανκλ, Ναι στη ζωή, Εκδόσεις Ψυχογιός

Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία, είχε γράψει ο Ανδρέας Κάλβος στις Ωδές του. Ο εθνικός μας ποιητής δεν γνώριζε τότε που έγραψε αυτόν τον στίχο για τα όσα θα επακολουθούσαν κατά τον θλιβερό όσο και φρικτό Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Το βιβλίο αυτό του Φρανκλ είναι η απόδειξη πως κάθε όλεθρος έχει και την θετική του πλευρά με την έννοια πως κάποιος αποκομίζει κέρδη από την οπτική γωνία της ζωής. Αλλάζει τη θέαση των πραγμάτων και γίνεται πιο σοφός, μεταβάλλεται εντός και πορεύεται με διαφορετική πορεία στο υπόλοιπο της ζωής του. Ο Φρανκλ μέσα από το Ναι στη ζωή γίνεται παράδειγμα προς μίμηση για όσους θέλουν να εγκαταλείψουν την προσπάθεια για τη δική τους αναγέννηση. Ο ίδιος πέρασε τόσες κακουχίες και όμως έμεινε ζωντανός χάρη στην επιμονή του και την υπομονή του, για τη ζωή που είχε μοναδικό νόημα για εκείνον.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Αιώνιε εραστή του λόγου στάσου… (Γράμμα στον Ντύλαν Τόμας)

“Τι κάθεσαι εδώ πέρα και σαπίζεις, εδώ δεν αγαπάνε τους τρελούς” έλεγε ο στίχος στο τραγούδι αφιέρωμα στον ποιητή Ντύλαν Τόμας. Ναι αυτή η εποχή, όπως και κάθε εποχή δεν αγαπά το διαφορετικό. Φαίνεται πως εξουθενώνει η διαφορετικότητα και προκαλεί ένα αίσθημα απώθησης. Είναι άνθρωποι μονάχοι που ξεμακραίνουν γιατί ο κόσμος δεν τους χωράει, η γη δεν είναι το σπίτι τους, η πόλη και το πλήθος τους διώχνει σαν να ήταν παράσιτα. Πώς λοιπόν εσύ ο ποιητής να μην κρυφτείς πίσω από την κολώνα για να μην σε δουν; Πώς να τα αντέξεις όλα αυτά τα αδηφάγα βλέμματα που καταλαβαίνεις πως θέλουν να σε καταβροχθίσουν, να σε κατασπαράξουν, να σε ευνουχίσουν, να σε ξεκοιλιάσουν με κάθε μέσο και κάθε τρόπο; Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

George Orwell, Το Λιοντάρι και ο Μονόκερως, Εκδόσεις Στιγμός

“Με το θαυμαστό προτέρημα της ενωτικής στάσης και της αυτοθυσίας σε καιρούς κρίσεων, παρά τις δυσκολίες – νά που το ψάρεμα, η φροντίδα του κηπάκου πίσω από το σπίτι, η μανία με τα σταυρόλεξα γίνονται ενοποιητικός, δημοκρατικός παράγοντας” αναφέρει στον πρόλογο της έκδοσης ο μεταφραστής Χριστόδουλος Λίθαρης και το σχόλιο αυτό συμβαδίζει με τα όσα ο ίδιος ο Όργουελ αναφέρει σε αυτό το τόσο ιδιαίτερο δοκίμιο, ένα δοκίμιο πολιτικό, κοινωνικό και συνάμα ιστορικό. Ο συγγραφέας του 1984 και της Φάρμας των ζώων δεν σταματά να μας εκπλήσσει με την γλαφυρότητα του λόγου του, είναι καίριος ο λόγος του και είναι πάντα επίκαιρος στα ζητήματα που θέτει. Στο επίκεντρό του αυτή την φορά η βρετανική τάξη πραγμάτων, οι ιστορικές συγκυρίες, ο σοσιαλισμός και βέβαια ο πόλεμος που έχει ανατρέψει πολλά και ίσως ανατρέψει ακόμα περισσότερα.Περισσότερα