Jean-Michel Guenassia, Οι Χώρες της Επαγγελίας, Εκδόσεις Πόλις

Αδιαμφισβήτητα, με το βιβλίο του Η λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων μέσα από το οποίο έγινε ευρέως γνωστός στο ελληνικό κοινό, ο Γκενασιά συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ξεχωριστούς και εξαίρετους συγγραφείς της εποχής μας. Εκτός από το θέμα που επέλεξε να πραγματευτεί, κατοικεί μέσα μας με την πραγματικά μοναδική του ικανότητα να αφηγείται με τόση αμεσότητα και τέτοια δεξιότητα τα όσα θέλει να διαμηνύσει. Ο συγγραφέας μαγεύει το αναγνωστικό κοινό και του προσφέρει τη δυνατότητα να περιπλανηθεί σε παρελθόντα χρόνια, να ταξιδέψει σε χώρες, να ανταμώσει πρόσωπα σχεδόν αληθινά, να συναντηθεί με την ίδια την ιστορία του 20ου αιώνα μα και να περιπλανηθεί σε συναισθήματα και στιγμές που συνδιαμορφώνουν το πλαίσιο αυτό.Περισσότερα

Virginia Woolf, Ο θάνατος της νυχτοπεταλούδας, Εκδόσεις Άγρα

Πώς είναι άραγε να βρίσκεσαι στα προπύλαια του θανάτου, πώς είναι το μυαλό να οδηγείται στις στοές εκείνες όπου ο θάνατος είναι το κύριο θέμα και τίποτα πια δεν μυρίζει ζωή; Ο θάνατος της νυχτοπεταλούδας είναι ένα παράδειγμα του τέλους της φυσικής ροής της ζωής, σαν η φύση να έχει ορίσει ήδη τη μοίρα αυτού του γλυκού πλάσματος και κάθε στιγμή της διαδικασίας αυτής να είναι ποίηση. Γιατί ο θάνατος είναι μια νέα ζωή, μια νέα αρχή, είναι η ανακοίνωση της έλευσης μιας νέας εκκίνησης. Κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για ποιον λόγο η φύση και η μητέρα γη αποφασίζει να αφήσει και να αφαιρέσει τη ζωή χωρίς να προσφέρει καμιά βοήθεια μα είναι σίγουρο πως η σοφία ενυπάρχει σε αυτή την απόφαση και εμείς ως άνθρωποι οφείλουμε να προσαρμοστούμε, να σεβαστούμε και να αποδεχτούμε αυτό το γεγονός.Περισσότερα

Αυθεντικά ποιητικός και μόνιμα μελαγχολικός βάδισε μια ζωή οριακή αγκαλιά με την γραφή ως μέσο λύτρωσης (Γράμμα στον Κώστα Καρυωτάκη)

“Όσο πιο πολύ αγαπάμε και τόσο πιο πολύ άσκυφτοι γινόμαστε. Όσο πιο αληθινά αγαπάμε τόσο πιο ωραία υποφέρουμε” θα γράψει σε ύφος μελαγχολικό και ποιητικό η Μαρία Πολυδούρη προς τον ποιητή Φίλιππο Κλεωνά αναφερόμενη σε σένα. Είχες δημιουργήσει στη Μαρία αυτή την ακατάσχετη ερωτική διάθεση που ξεχείλιζε, εκείνη που μιλούσε μια γλώσσα την οποία καταλάβαινες και που για κάποιο διάστημα μοιραστήκατε. Μα εσύ ήσουν πολύ ανήσυχος, βάδιζες στα δικά σου μονοπάτια μελαγχολικός, καταθλιπτικός και με μια εσωτερική φωνή να σε καλεί να γράφεις μήπως και λυτρωθείς. Και όμως βυθιζόσουν σε έναν κόσμο γεμάτο θλίψη και απογοήτευση, σε μια πραγματικότητα που δεν σε χωρούσε, στην οποία αισθανόσουν ξένο σώμα. Πάλευες με τις ερινύες που σε είχαν καταστήσει έρμαιο του εαυτού σου και σκιά του επίσης. Περισσότερα

Τσαρλς Ντίκενς, Ιστορία των δύο πόλεων, Εκδόσεις Μίνωας

Το 1789 είναι χρονιά ορόσημο για τη Γαλλία, εκείνη την χρονιά πραγματοποιείται η πολυπόθητη Γαλλική Επανάσταση, η οποία είχε προετοιμαστεί χρόνια πριν από τους Γάλλους πολίτες. Εκείνη η χρονιά λοιπόν και τα χρόνια που θα ακολουθήσουν θα καταστούν πεδίο κοινωνικών και πολιτικών ζυμώσεων με απανωτές επαναστάσεις και διαδηλώσεις, φυλακίσεις βασιλικών, εκδηλώσεις ενθουσιασμού για τη νέα εποχή που ανοίγεται μπροστά. Πολλές φορές όμως αυτή η ξέφρενη γιορτή ανεξαρτησίας και αποτίναξης του ζυγού θα οδηγήσουν σε συνεχόμενες καταχρήσεις αυτής της κατακτημένης ελευθερίας, απόρροια ίσως της πίεσης αιώνων. Και έπειτα όμως η σταδιακή αποσυμπίεση από τις συνθήκες ανελευθερίας και η ολοένα και αυξανόμενη ελευθερία έκφρασης που επικρατούσαν μετά την Επανάσταση θα οδηγήσουν και θα διαμορφώσουν ένα θετικό κλίμα ανάπτυξης συγγραφής κειμένων που αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη δημοκρατική ευαισθησία και δεν εκδίδονται παράνομα όπως συνέβαινε κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της μοναρχίας.Περισσότερα

Arthur Rimbaud, Μια εποχή στην κόλαση, Εκδόσεις Κείμενα

“Μια εποχή στην κόλαση: ένα κείμενο αναμφίβολα διαχρονικό, αλλά ιδιαίτερα κοντινό στην εποχή μας.  Σήμερα που όλα παγκοσμιοποιούνται κι οι αποχρώσεις σβήνουν στη μεταμοντέρνα ύφεση και αφωνία, το Μια εποχή στην κόλαση ίσως να είναι το κατεξοχήν όχημα για μια καινούργια περιπέτεια, κολασμένη ή παραδείσια, διόλου πάντως χλιαρή και γκρίζα” θα γράψει στον πρόλογο της έκδοσης ο επιφανής μεταφραστής και συγγραφέας Χριστόφορος Λιοντάκης για να μιλήσει για αυτόν τον καταραμένο ποιητή που έφυγε τόσο νωρίς έχοντας προσφέρει τόσα πολλά. Ο Ρεμπώ, πολυμήχανος αλλά και άτακτος τόσο στις συναναστροφές του όσο και στην κοινωνική και επαγγελματική του δραστηριότητα, έζησε μια ζωή στην κόλαση της ανασφάλειας και της αστάθειας, μια ζωή στην περιπλάνηση, μια ζωή σαν μεθυσμένο καράβι για να θυμηθούμε μια άλλη ποιητική του συλλογή, μια ζωή τελικά βυθισμένη στην περιπέτεια που δεν του έβγαινε όμως σε καλό.

Ένας περιπλανητής και ένας διαβάτης ανήσυχος που έχει την γραφή ως μόνη λύτρωση

Υπήρξε κατά γενική ομολογία ένα παιδί ατίθασο αλλά συνάμα μελετηρό. Έχει τόση κλίση στην μάθηση όση και στην αταξία, ακροβατεί μεταξύ βραβείων σχολικών και συμμετοχής σε διενέξεις και τσακωμούς. Ο Ρεμπώ επιβεβαιώνει τις επαναστατικές του τάσεις, παρατάει το σχολείο και οδεύει προς το Παρίσι άγνωστος μεταξύ αγνώστων και κυριολεκτικά άφραγκος. Δραπετεύει από την καθημερινότητα που τον πνίγει στην επαρχία για να κυνηγήσει το όνειρο της καταξίωσης χωρίς να γνωρίζει αν θα το συναντήσει στο πολύβουο Παρίσι όπου καταλήγει για να συνδεθεί με κάποιον τρόπο και να τρυπώσει στην καλλιτεχνική κοινότητα της εποχής εκείνης. Αναζητά επίμονα την τύχη του στην Πόλη του φωτός και κάνει διάφορες δουλειές για να επιβιώσει.

Γνωρίζουμε πως η μητέρα του, η οποία είχε τόση αγάπη για εκείνον και με την οποία ο ίδιος είχε πολύ στενή σχέση, δεν έχει καμία ενημέρωση για αυτήν του την φυγή και είναι πολύ αυστηρή μαζί του, όταν κακήν κακώς εκείνος γυρνάει πίσω. Ο Ρεμπώ είναι και αυτός όπως και άλλοι δημιουργοί της εποχής ένα πνεύμα ανήσυχο, που δεν αρκείται σε αυτά που έχει και αρνείται να συνετιστεί καθώς αναζητά το όνειρό του, ίσως ένα όνειρο απατηλό. Γράφει συνεχώς και είναι επαναστατικός στην ποίησή του, η έμπνευσή του δεν τον αφήνει και εκείνος δεν σταματά. Εκείνη δείχνει όλο και πιο διαλλακτική απέναντι του και αποδέχεται εν μέρει τις επιθυμίες του φοβούμενη μήπως και τον χάσει εκφράζονται όμως παράλληλα τα παράπονά της σε αυτόν που προσφέρει τα μέγιστα.

Ο Ρεμπώ στο Παρίσι θα γνωρίσει τον Βερλαίν, ο οποίος απηύθυνε πρόσκληση στον νεαρότερο Ρεμπώ και αυτή η συνάντηση ενθουσιάζει αμφότερους. Μήπως η προοπτική αυτή της συνάντησής τους είναι το ποιητικό του εναρκτήριο λάκτισμα; Η μητέρα του Ρεμπώ, Βιταλί, δίνει την συγκατάθεσή της για αυτό το ταξίδι, το οποίο θα σημάνει μελλοντικά ένα έντονο ερωτικό πάθος μεταξύ των δύο ανδρών, σε σημείο που η συναναστροφή του Βερλαίν με τους κύκλους του φασαριώδη και άστατου Ρεμπώ, θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα του και θα αλλάξουν την συμπεριφορά του με την οικογένειά του και την γυναίκα του. Εμφανίζεται συνεχώς μεθυσμένος, χειροδικεί απέναντι στην γυναίκα του και στο παιδί του με απίστευτη βιαιότητα. Εκείνη μην αντέχοντας την νέα άστατη ζωή και τα τερτίπια του θα απομακρυνθεί  βυθίζοντάς τον σε βαθιά απόγνωση. Βρίσκεται σε μια κατάσταση πολύ κρίσιμη και η ποίηση παραμένει το στήριγμά του, ίσως το μοναδικό καθώς και η σχέση μεταξύ Ρεμπώ και Βερλαίν θα λάβει σύντομα διαστάσεις τραγωδίας σε τέτοιο βαθμό που πλέον υπάρχει κίνδυνος και για τους δύο καθώς το έντονο ερωτικό πάθος οδηγεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Στο ποιητικό αυτό έργο, ένα λαμπρότατο έργο ως προς την αλήθεια που εκπέμπει, καταθέτει ο ίδιος όλα τα δικά του βιώματα και αποτελεί έναν ύμνο σε μια ζωή δίχως ελπίδα. Είναι ένα αυτοβιογραφικό έργο που γράφτηκε το 1873 και αποτελεί το μόνο έργο που δημοσιεύτηκε όσο ζούσε. Είναι δίχως άλλο μια κραυγή αγωνίας από τις στοές του Κάτω κόσμου, εκεί που ο Άδης μοιάζει να έχει αγκαλιάσει ήδη τον ποιητή και αυτός λίγο πριν το κύκνειο άσμα του απευθύνεται σε εμάς για να μας δώσει το στίγμα των όσων πέρασε. Συναισθηματικά φορτισμένος και εξαιρετικά ευάλωτος ξεδιπλώνει το κουβάρι των ψυχικών διεργασιών από τις οποίες αδυνατεί να ξεφύγει. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί, οι συμβολισμοί και οι αλληγορίες θυμίζουν τον κορυφαίο Δάντη και τη δική του κόλαση, ωστόσο ο Ρεμπώ θα εκφράσει εδώ ένα δικό του λυρισμό, μια πιο σύγχρονη ποιητική διάθεση και θα γίνει ποτάμι που πουθενά δεν σταματά.

Είναι χείμαρρος, είναι αστείρευτος, είναι διαχυτικός και ασυγκράτητος καθώς βλέπει τον κόσμο μέσα του να διαλύεται και αναζητά μια κάποια σανίδα σωτηρίας. Μοιάζει λίγο με το Ρέκβιεμ του Μότσαρτ όπου ο συνθέτης μιλάει για το τέλος ενώ ουσιαστικά καταλαβαίνει πως μιλά ανοιχτά για το δικό του τέλος. Αυτό το έργο δοκιμάζει τις αντοχές του ποιητή, ο ποιητής βρίσκεται σε μια φθίνουσα πορεία και όλα αυτά καθρεφτίζονται στη ροή του λόγου του προκαλώντας στον αναγνώστη αναστάτωση. “Μπορώ να πεθάνω από επίγειο έρωτα ή να πεθάνω από ευλάβεια. Εγκατέλειψα ψυχές ͘  η αναχώρησή μου θα μεγαλώσει τον πόνο τους! Είμαι ο εκλεκτός ανάμεσα στους ναυαγούς ͘   αυτοί που μένουν δεν είναι φίλοι μου;”. Ο Ρεμπώ μιλά με όρους θανατικού, η ζωή του μοιάζει να κρέμεται ήδη από νωρίς και βρίσκεται εν βρασμώ ψυχής σαν ξετυλίγει τις εσωτερικές του αγωνίες, σαν αγγίζει τα κατώτερα στρώματα των δυνάμεών του.

Είναι ένα ποιητικό έργο τόσο γενναίο μα και τόσο οδυνηρό, ένα έργο που μας προϊδεάζει ήδη για την σύντομη συνέχεια του βίου του, ένα έργο με πολλές προεκτάσεις που δείχνει τα αδιέξοδα του ποιητή. Και αν ο ποιητής χάνει σε ελπίδα κερδίζει πραγματικά σε λόγο, γράφει ένα σύγχρονο ποιητικό έπος που μας αιχμαλωτίζει ενώ ο ίδιος σαν σε απολογητικό ύφος μας κάνει κοινωνούς μιας απέλπιδας προσπάθειας να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του, να αναδυθεί στην επιφάνεια από τα ψυχολογικά βάθη που πνίγουν το είναι του. Αυτή αν μη τι άλλο είναι η φωνή ενός γνήσιου ποιητή, ενός επαναστάτη της γραφής, ενός ανθρώπου που σαν τον μυθικό Σίσυφο έχει καταδικαστεί να σπρώχνει την πέτρα και σαν φτάνει στο τέλος να επιστρέφει και πάλι πίσω για να επανεκκινήσει ͘   αυτή η ανηφορική πορεία είναι η κόλαση του Ρεμπώ και δεν την κρύβει.

“Δεν είμαι δέσμιος της λογικής μου. Είπα: Θεός. Θέλω την ελευθερία μέσα στη λύτρωση: πώς να την αναζητήσω; Απαλλάχτηκα από τις μάταιες επιθυμίες”

“Πίστεψα ότι απέκτησα υπερφυσικές δυνάμεις. Και λοιπόν; Πρέπει να θάψω τη φαντασία και τις αναμνήσεις μου! Η περίφημη δόξα του καλλιτέχνη και του βάρδου πάει περίπατο”

Μάγεψες τη λογοτεχνία με την πολυδιάστατη γραφή σου και μέσω αυτής έχτισες μοναδικά την τέχνη του σύγχρονου κοινωνικού μυθιστορήματος (Γράμμα στον Γκυ ντε Μωπασάν)

Στον Οξαποδώ με συγκλόνισες και ήμουν μόλις στην εφηβεία, σε διάβασα απνευστί και αμέσως είδα όλο αυτό το σκηνικό ενός παραμορφωμένου όντος να σε κατατρέχει, τότε το κατάλαβα όταν το ξαναδιάβασα μετά από είκοσι χρόνια, τότε που ανακάλυψα και τον περίφημο πίνακα του Μουνχ “Η κραυγή”. Αμέσως το μυαλό μου κυριεύτηκε από αυτή την σχεδόν εξπρεσιονιστική μορφή, αυτήν την περίεργη μορφή που μοιάζει να έρχεται από ένα άλλο σύμπαν, μια μορφή μεταφυσική και εξωγήινη που δεν ξέρουμε τι ζητάει και αν έχει σκοπό να κάνει κακό ή απλά περιφέρεται ως ένας άγνωστος Χ ανάμεσά μας. Από την μία πλευρά ο πίνακας και από την άλλη η ιστορία σου και να το πάντρεμα! Του έδωσες λόγο να υπάρχει γιατί αυτό το άυλο πρόσωπο πολιορκούσε τα βράδια σου και σε κυνηγούσε από δωμάτιο σε δωμάτιο, σαν μια μαύρη σκιά όμοια με τα φαντάσματα που έβλεπε ο Γκόγια στα όνειρά του ή μάλλον στους εφιάλτες του για να είμαι πιο ακριβής. Περισσότερα

T. S. Eliot, Ο βράχος και τα Τέσσερα κουαρτέτα, Εκδόσεις Αρμός

Η ποίηση είναι εκείνο το μονοπάτι μέσω του οποίου ο άνθρωπος μπορεί και διεισδύει βαθιά στη σημασία των λέξεων έτσι όπως αυτές διαμορφώνονται μέσα από τη συντροφιά τους με τις άλλες λέξεις. Η ποίηση είναι ένα επίτευγμα που μας έρχεται ήδη από πολύ παλιά, ήδη από τον Ησίοδο και από τα ομηρικά έπη και ταξιδεύει μέχρι το σήμερα μέσα από μια διαδικασία εξέλιξης, αναπροσαρμογής και αναδόμησης ως προς τις ανάγκες των ίδιων των δημιουργών να εκφραστούν και να εξωτερικεύσουν τον εσωτερικό τους κόσμο μα και τους προβληματισμούς τους. Η ποίηση, αυτό το θεάρεστο δείγμα γραφής, είναι μια μουσική πνοή, μια γένεση νοημάτων που μας παίρνουν από το χέρι για να μας οδηγήσουν σε άλλους κόσμους, διαφορετικούς, μακρινούς και ονειρικούς. Είναι όμως και εκείνη η διέξοδος από τα καθημερινά και τετριμμένα, είναι η οδός προς την φαντασία και την επαφή με το σχεδόν θεϊκό έτσι όπως οι δημιουργοί το καταθέτουν με όλη τους την ψυχή.

Ο ποιητής εμίλησε, ο ποιητής ελάλησε και μας παρασέρνει στα χνάρια του εμπνευσμένου λόγου του

Η ποίηση αυτή ως είδος γίνεται στα χέρια του Έλιοτ ένα μαγικό μαξιλάρι, ένα ανάκλιντρο ανάπαυσης και ανάστασης όπου ξαποσταίνουμε για να γευτούμε με όλο μας το είναι τον αστείρευτο λόγο του σπουδαίου Νομπελίστα ποιητή ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά σε ένα από τα δοκίμιά του: “η ποίηση αποτελεί το μέσο που έχει τη δυνατότητα να μας συνδέει με εκείνα τα βαθύτερα και ανώνυμα αισθήματα που αποτελούν το υπόστρωμα της ύπαρξής μας, στο οποίο σπάνια φτάνουμε, επειδή οι ζωές μας βρίσκονται σε μια συνεχή αποφυγή του εαυτού μας και του ορατού και αισθητού κόσμου”. Ο Έλιοτ επιβεβαιώνει τα ίδια του τα λόγια μέσω των έργων που παρουσιάζονται εδώ σε νέα και εξαιρετικά δουλεμένη μετάφραση από τον Άντη Ροδίτη.

Να σημειωθεί πως η εκλεπτυσμένη μα και η ακριβής μετάφραση σε τέτοια έργα που πραγματοποιείται με μεράκι και κέφι είναι μεγίστης σημασίας καθώς εξυψώνει το έργο και του προσδίδει, ειδικά στην πλούσια ελληνική γλώσσα, την χάρη και την αίγλη που του αξίζει. Αξίζει ειδική μνεία στη μετάφραση που δεν είναι μια δεδομένη αποστολή, είναι ένας αγώνας δύσκολος και ανηφορικός για τον εκάστοτε μεταφραστή, να παλέψει, να πασχίσει να αποδώσει στα ελληνικά ένα τέτοιο ιερό κείμενο, είναι μια αποστολή που ο Άντης Ροδίτης με επιμονή και αγάπη έφερε εις πέρας εκπληρώνοντας τις προσδοκίες μιας υψηλής αν μη τι άλλο προσδοκίας. Επιπροσθέτως, του οφείλουμε και ένα ευχαριστώ για την πλούσια και διαφωτιστική εισαγωγή που μας καθιστά λίγο περισσότερο γνώστες και μας προσφέρει την ευκαιρία να ανατρέξουμε και πάλι στο τι εστί το κεφάλαιο Έλιοτ.

Ο Έλιοτ, αυτός ο σύγχρονος Αρχίλοχος, μας χάρισε πολύ επιφανή ποιητικά έργα και ανάμεσα σε αυτά συγκαταλέγονται ο όχι και τόσο γνωστός Βράχος μα και τα κορυφαία Τέσσερα Κουαρτέτα. Ξεδιπλώνει μέσα από την ιστορία του Βράχου ένα σχεδόν μυθολογικό περιεχόμενο που πορεύεται αγκαλιά και με τη διδασκαλία περί της ανθρώπινης μοίρας. Πρόκειται για ένα έργο γεμάτο συμβολισμούς, γεμάτο αλληγορίες, πλούσιο σε λεξιλόγιο και νοήματα καθιστώντας τον Έλιοτ ένα μοναδικό γλωσσοπλάστη και χειριστή της γλώσσας εμποτίζοντας έτσι το έργο του με μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή διάσταση που αγγίζει το μεταφυσικό και υπερβαίνει σίγουρα το αυστηρά γήινο.

Στο Βράχο, έργο που γράφτηκε το 1937, ο Έλιοτ επιχειρεί μια νέα εκδοχή μιας αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Τόσο τα χωρικά όσο και οι διάλογοι είναι μιας εκπάγλου ομορφιάς που στιγματίζουν και σημαδεύουν τον αναγνώστη, είναι ένας λόγος απόλυτα κυριαρχικός και πολιορκητικός και κανείς δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος. Σε αυτό το έργο η φιλοσοφία παντρεύεται την ιστορία, η στοχαστικότητα την έκφραση και ο άνθρωπος, ο αιώνιος τρωτός θνητός, ακροβατεί και βρίσκεται επί ξύλου κρεμάμενος αναμένοντας τη λύτρωση. Η θρησκεία και η επαφή με το θείο είναι ένα από τα κύρια συστατικά της σκέψης του Έλιοτ και μένουμε ενεοί εμπρός στο θαύμα της ανάγκης του να μιλήσει για αυτό, για αυτήν την ανάγκη να επιστρέψουμε σε βάσεις που μοιάζει να έχουν χαθεί για τον σύγχρονο άνθρωπο. “Πού είναι η σοφία που χάσαμε μες στη γνώση, πού είναι η γνώση που χάσαμε μες στην πληροφόρηση;/Είκοσι αιώνες γυροφέρνουμε μακριά απ’ τον Θεό, όλο και πιο κοντά στη σκόνη”.

Πώς θα μπορούσε αυτός ο στίχος να μην αγγίξει τον αναγνώστη συθέμελα και πόσες αλήθειες κλείνει μέσα του ειδικά σε μια περίοδο έντονων πολιτικών, ιστορικών και κοινωνικών ανακατατάξεων, λίγο πριν το ξέσπασμα ενός καταστροφικού και ολέθριου πολέμου; Πού πήγε άραγε η πίστη, πού κρύφτηκε η λογική; Χρειάζονται αμέτρητες σελίδες ανάλυσης αυτού του θεσπέσιου έργου όπως και του επόμενου. Τα Τέσσερα Κουαρτέτα μοιάζουν με τις τέσσερις εποχές του χρόνου, είναι μια τετραλογία που μας εισάγει στον ρόλο του ποιητή, στις αγωνίες και τις ανησυχίες του, στους τρόπους ανεύρεσης εκ μέρους του μιας δυσεύρετης αρμονίας. Ο Άντης Ροδίτης στην εισαγωγή του θα γράψει πολύ εύστοχα σχετικά με τα Κουαρτέτα πως “υπάρχει ένα όραμα ακόμα και για εκείνους που δεν αποδέχονται τον χριστιανισμό”. Η ποίηση δεν είναι παρά ένα δώρο των θεών, ένα δημιούργημα και ένας λόγος να την αφήνουμε να κυλάει μέσα μας όπως το γάργαρο της πηγής νερό που χαρίζει ζωή.

“Μόνος με τον Θεό θα μάθει ο εαυτός ότι ο άλλος άνθρωπος του είναι αδελφός”

“…να θυμάστε, ζώντας μέσα στα χρόνια, πρέπει τώρα να ζείτε αιώνια”

Mely Kiyak, Το να είσαι γυναίκα, Εκδόσεις Κριτική

“Ένα πρωί ξύπνησα και είδα τον κόσμο να εξαφανίζεται. Όπως πάντα μετά τα πρώτα τιτιβίσματα των πουλιών, ήμουν ξαπλωμένη στο κρεβάτι μ’ έναν καφέ κι ένα βιβλίο. Διάβαζα για την ελευθερία και την παραίτηση. Και καθώς διάβαζα, τα μάτια μου άρχισαν να με εγκαταλείπουν. Αυτό κράτησε μέχρι αργά το απόγευμα – έβλεπα τον κόσμο να λιγοστεύει – μέχρι που το φως μετατράπηκε σιγά σιγά σε λυκόφως. Και μετά σε σκοτάδι” γράφει με πολύ γλαφυρό τρόπο η συγγραφέας Μέλι Κίγιακ ξεδιπλώνοντας το κουβάρι των όσων θα αφηγηθεί αργότερα για τη ζωή της και για την κατάσταση των στερεοτύπων που δρουν ενάντια στην αξιοπρέπεια μιας γυναίκας. Ο ρόλος της γυναίκας υπήρξε ανέκαθεν ένας γρίφος για δύσκολους λύτες, μια συνάρτηση χωρίς λύση. Η γυναίκα μέσα στην ιστορία υπήρξε ανέκαθεν το “αδύναμο” ον, το οποίο δεν σταμάτησε να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από κάθε λογής αυταρχισμούς, αναξιοπρεπείς συμπεριφορές και άνανδρες εξάρσεις.Περισσότερα

Jeanne Roques-Tesson, Μικρά αθηναϊκά χρονικά, Εκδόσεις Αιώρα

Άραγε η δική μας καθημερινότητα είναι αρκετά ενδιαφέρουσα ώστε να απασχολήσει ίσως κάποτε τις μελλοντικές γενιές; Θα μπορούσε δηλαδή να εκδοθεί ένα βιβλίο σαν και αυτό, αν ακόμα υπάρχουν βιβλία έως τότε, που θα έχει πικάντικες, αστείες και ενδιαφέρουσες ιστορίες σαν και αυτές εδώ; Θα μας διαβάζουν άραγε οι επόμενες γενιές σχετικά με τα όσα πράξαμε και ζήσαμε, για τις συνήθειές μας, τα γλωσσικά μας ιδιώματα, τις ιστορίες μας και όλα τα παραλειπόμενα; Μάλλον δύσκολο μου φαίνεται να γραφτεί ένα βιβλίο παρόμοιο με αυτό και δεν είναι στη φύση μου η απαισιοδοξία. Ωστόσο, τα αθηναϊκά χρονικά είναι τόσο πλούσια, τόσο σημαντικά γιατί εκτός από το γεγονός πως η συγγραφέας και ερευνήτρια αναζήτησε και βρήκε πολύ ιδιαίτερες και αντιπροσωπευτικές ιστορίες. Είναι αυτές οι ιστορίες κάθε τύπου και ύφους όσον αφορά σε εκείνη την εποχή αλλά είναι και η παρουσία προσωπικοτήτων όπως ο Περικλής, ο Ευριπίδης, ο Πλάτων όπως και τόσοι άλλοι σημαντικοί άνθρωποι για την προσωπική ζωή των οποίων δεν γνωρίζουμε πολλά.Περισσότερα

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Άλλες ζωές, Εκδόσεις Ψυχογιός

Μόλις ανακοινώθηκε το βραβείο Νόμπελ για το έτος 2021 κανείς δεν γνώριζε τον συγγραφέα, τουλάχιστον όχι όλοι για να είμαι ακριβής. Στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο γνωστός μιας και κανένα του μυθιστόρημα δεν είχε μεταφραστεί ως τότε στα ελληνικά. Ο Γκούρνα τιμάται με το συγκεκριμένο βραβείο για το σύνολο του έργου του και όχι για κάποιο συγκεκριμένο βιβλίο όπως πολλοί θεωρούν. Το εν λόγω μυθιστόρημα ανήκει στο λεγόμενο μεταποικιοκρατικό είδος λογοτεχνίας, δηλαδή μια σύγχρονη και σημερινή ματιά στη μεγάλη χρονική περίοδο κατά την οποία δυνάμεις ευρωπαϊκές επεκτάθηκαν και κατέλαβαν η καθεμία για τα δικά της συμφέροντα χώρες της Αφρικής, τόσο της Βόρειας όσο και της Νότιας. Η αδηφάγος αποικιοκρατική πολιτική των παραδοσιακών μεγάλων δυνάμεων όπως για παράδειγμα, της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας και λιγότερο της Πορτογαλίας και της Ιταλίας ενδυνάμωσε την παρουσία των χωρών αυτών στο παγκόσμιο στερέωμα και εδραίωσε δίχως αμφιβολία την ηγεμονία τους παρά την θέληση των γηγενών πληθυσμών προφανώς.Περισσότερα

Υπερήφανος και γενναίος πολέμησε τον εχθρό της δημοκρατίας με την οικουμενική μουσική του μεταφέροντας μήνυμα σε όλον τον κόσμο (Γράμμα στο Μίκη Θεοδωράκη)

Γεννήθηκες μια μέρα του Ιούλη στη Χίο, σε μια δύσκολη εποχή για την Ελλάδα, τρία χρόνια μόλις από την θλιβερή και τραγική συνθήκη της Μικρασιατικής καταστροφής. Σαν αυτή η χρονιά και η μνήμη των γεγονότων να σε σημάδεψε βαθιά μέσα στην ψυχή σου και να σε ακολουθούσε για πάντα Μίκη, σαν να είχες ανάγκη να υπερασπιστείς με κάθε τρόπο εφεξής την πατρίδα σου με κάθε τρόπο. Ζυμώθηκες άλλωστε με τις πολιτικές εξελίξεις ήδη από πολύ νωρίς και πήρες το περίφημο βάπτισμα του πυρός από την περίοδο της κατοχής αγωνιζόμενος για το δίκαιο και την ελευθερία. Η ζωή σου είναι λόγος έμπνευσης για όλους εμάς που με τα τραγούδια σου και την προσωπικότητά σου μας καθοδηγείς και πάντα είσαι στο πλευρό μας. Ποτέ δεν έπαψες ακόμα και στα γεράματά σου να εκφράζεσαι, να γράφεις, να μιλάς ανοιχτά για την καταπίεση, για το άδικο, για όσα σε απασχολούσαν, παρέμενες ενεργός πολίτης και άξιος εκπρόσωπος της ιστορίας της χώρας αλλά και του κόσμου. Περισσότερα

Hans Fallada, Ξένος στη χώρα μου, Εκδόσεις Gutenberg

Ο Βίλχελμ Ράιχ στο διαχρονικό και απαράμιλλο βιβλίο “Άκου ανθρωπάκο” έγραφε πως για να κερδίσεις την ευτυχία, πρέπει να παλέψεις για αυτήν. Ο Φάλαντα επιλέγει, όπως και μυθιστορήματά του, να γράψει ένα βιβλίο στο οποίο ψυχαναλύει τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από όλα αυτά που πέρασε στη φυλακή αλλά και εκτός αυτής. Στην πραγματικότητα η φυλακή δεν ήταν το κελί στο οποίο έγραψε αυτό το ημερολόγιο, αλλά η ίδια του η χώρα μέσα στην οποία αισθανόταν φυλακισμένος και αιχμάλωτος ενός καθεστώτος δίχως καμία συμπόνια, δίχως κανένα έλεος. Ήταν ένας επώνυμος δημιουργός που κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια κατάσταση πολιορκίας μόνο και μόνο επειδή τα όσα έγραφε δεν ήταν αποδεκτά από ένα απολυταρχικό σύστημα που όλα τα ήλεγχε. Παραδομένος και προδομένος από την ίδια του την πατρίδα ζει στο απόλυτο χάος μιας όλα όσα καταθέτει αγγίζουν τη δική του προσωπική ζωή και τους δικούς του προβληματισμούς από τους οποίους δεν κρύβεται.Περισσότερα