Βιβλίο: Αντίδοτο στην εποχή της ανεξέλεγκτης τεχνολογικής εισβολής

Αρκεί μια μέρα στο μετρό της Αθήνας για να κατανοήσει κάποιος πόσο το τεχνολογικό θαύμα έχει αποξενώσει τους ανθρώπους και τους έχει καταστήσει έρμαιά του και θύματά του. Πολλοί άνθρωποι – οι περισσότεροι και κυρίως οι νέοι – κολλημένοι σε μια οθόνη και εξαρτημένοι από αυτήν, να μη δίνουν σημασία τι συμβαίνει γύρω τους, άλλοι να παίζουν κάθε είδους παιχνίδια σαν μικρά ρομπότ που αδυνατούν να ξεκολλήσουν, άλλοι να «συνωστίζονται» κακήν κακώς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μήπως χάσουν, ακόμα και χωρίς παροχή δικτύου, κάποιο νέο από τον εικονικό κόσμο. Περισσότερα

Μαρία Γκάινσα, Το οπτικό νεύρο, Εκδόσεις Opera

«Οι άνθρωποι δε θέλουν να πεθάνουν, γι’ αυτό και ανατρέχουν στην τέχνη: γιατί γνωρίζουν ότι θα τους δώσει ζωή» έχει πει πρόσφατα ο ζωγράφος Τζορτζ Κόντο με αφορμή μια έκθεσή του στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η Μαρία Γκάινσα αφηγείται ιστορίες που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τον ιδιαίτερο και μοναδικό κόσμο της τέχνης και κυρίως της ζωγραφικής. Σε όλες τις ιστορίες που αγγίζουν τα ανθρώπινα όρια, όμοια με εκείνα που και οι ζωγράφοι οι ίδιοι άγγιξαν, πρωταγωνίστρια είναι μια γυναίκα που κάθε φορά αφηγείται το παρόν με όπλο το παρελθόν μέσα από έναν έντονο συναισθηματισμό. Η ίδια αντλεί δύναμη από τους ζωγράφους με τους οποίους έρχεται νοερά σε επαφή και αφηγείται τις προσωπικές τους ιστορίες, ιστορίες που μοιάζουν να έχουν πολλά κοινά με τις ιστορίες των ηρώων της, αυτούς που η ίδια «ζωγραφίζει» και «απεικονίζει» μέσα από τις λέξεις της.Περισσότερα

Ο Βιβλιοπώλης και ο Εκλογικός αντιπρόσωπος, εκδόσεις Κριτική

Ο Βιβλιοπώλης του Σελινούντα του Roberto Vecchioni συναντά τον εκλογικό αντιπρόσωπο του Ίταλο Καλβίνο μέσα από μια κοινή παρουσίαση που σκοπό έχει να αναδείξει δύο εξαιρετικά δείγματα ιταλικής λογοτεχνίας. Πρόκειται για βιβλία των εκδόσεων Κριτική που συνεχίζουν την πορεία τους στην ποιοτική λογοτεχνία, τόσο την ελληνική όσο και την ξένη. Κοινή συνισταμένη των δύο βιβλίων το γεγονός πως και τα δύο κείμενα έχουν την ποιότητα εκείνη που κάποιος μπορεί να αναζητά σε ένα βιβλίο, τόσο τον στοχασμό για τα θέματα που αφορούν στον άνθρωπο όσο και την ικανοποίηση για την ανάγνωση. Τόσο ο βιβλιοπώλης όσο και ο εκλογικός αντιπρόσωπος αναδεικνύουν χαρακτήρες και πρωταγωνιστές μέσω των οποίων οι δύο συγγραφείς περνούν τα δικά τους μηνύματα και μας καλούν να δούμε τον κόσμο γύρω μας μέσα από το δικό τους προσωπικό πρίσμα.Περισσότερα

Με τα φτερά της ποίησης για μια καλύτερη ζωή

ποιηση

Είναι κοινός τόπος πως έχουμε στο μυαλό μας την ποίηση ως ένα είδος αναγνώσματος δυσπρόσιτο και ξένο, πολλές φορές δυσνόητο, από το οποίο απομακρυνόμαστε γιατί δεν μας είναι οικείος χώρος. Δυστυχώς δεν έχουμε αγκαλιάσει την ποίηση όσο θα έπρεπε και δεν την έχουμε εντάξει στην καθημερινή μας ζωή ως κάτι απαραίτητο, ως κάτι προσοδοφόρο, ως ένα είδος δηλαδή που μπορεί να συμβάλλει στην προσωπική μας πνευματική και ψυχική ευεξία. Η ποίηση, η οποία εορτάζεται παγκοσμίως κάθε χρόνο τέτοια μέρα παράλληλα με την έλευση της εαρινής ισημερίας, είναι πραγματικά μία όαση τρυφερότητας, ένας τόπος επαφής με άλλους κόσμους μακρινούς και φανταστικούς, είναι η έξοδος διαφυγής από έναν κόσμο πολλές φορές πεζό και μίζερο. Περισσότερα

Πολιτική λογοτεχνία ή λογοτεχνική πολιτική; 19ος αιώνας

Οι ιδέες του Διαφωτισμού έδωσαν τη θέση τους στην αυτοκρατορία του Ναπολέοντα, στη μετέπειτα πτώση της και στη Βιομηχανική Επανάσταση. Όλες αυτές οι ραγδαίες πολιτικές αλλαγές επηρέασαν τη δομή και τις συνήθειες της κοινωνίας και αναμφίβολα άφησαν το στίγμα τους στη λογοτεχνία της εποχής. Ωστόσο, η δύναμη της λογοτεχνίας δεν αμφισβητήθηκε ποτέ και έτσι οδηγούμαστε στο ερώτημα αν οι εξελίξεις επηρεάζουν τους συγγραφείς ή αν τα βιβλία τους παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση των εκάστοτε συνθηκών. Αυτή, βέβαια είναι μια ερώτηση που δεν θα βρει ποτέ απάντηση, αλλά δεν παύει να αποτελεί ενδιαφέρουσα ενασχόληση η μελέτη της σχέσης αυτής.Περισσότερα

Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Διαβολιάδα, Εκδόσεις Πλέθρον

«Οι περισσότερες ιστορίες, τα διηγήματα, τα μυθιστορήματα και τα θεατρικά του Μπουλγκάκοφ είναι χτισμένα πάνω σε μια παραδοξότητα ή και πάνω σ’ ένα πλέγμα παραδοξοτήτων. Ενεργούν δηλαδή στον συναισθηματικό και στον νοητικό μας κόσμο κυρίως μέσω της υπερβολής, μέσω της απρόσμενης εισβολής του αλλόκοτου». Αυτά αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου ο Αλέξης Ζήρας και μας προσφέρει μια γενική εικόνα για τον κόσμο του παραδόξου και του μεταφυσικού στον οποίο βουτάει δίχως αναπνευστική μάσκα ο Μπουλγκάκοφ ταράζοντας τα νερά στην μετεπαναστατική Ρωσία.Περισσότερα

Φερνάντο Πεσσόα, Η ώρα του διαβόλου και άλλα διηγήματα, Εκδόσεις Gutenberg

Πεσσόα

Με μοναδικό οδηγό τις ανησυχίες του, τις οποίες άλλωστε έχει καταγράψει και στο περίφημο «Βιβλίο της ανησυχίας» που επίσης κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Gutenberg υπό την εξαιρετική μετάφραση όπως και εδώ της Μαρίας Παπαδήμα, ο Πεσσόα συνομιλεί με όλα αυτά που τον απασχολούν και τον κατακεραυνώνουν. Τα τρία διηγήματα διαπνέονται από την ίδια φιλοσοφία στην οποία διεισδύει καίρια και με τόλμη. Οι στοές της αγωνίας του και οι φωνές που του υπαγορεύουν όλα όσα καταγράφει εδώ είναι σημάδι της έντονης πνευματικής διεργασίας που τον διακατέχει. Ερημίτης, διάβολος και ναυτικός είναι τρία πρόσωπα που πηγάζουν από τον ίδιο του τον ψυχικό κόσμο, τρεις μορφές που τον κατατρέχουν και τον αναστατώνουν και για αυτό σπεύδει να ανοίξει διάλογο μαζί τους και να τις αντιμετωπίσει.Περισσότερα

Πολιτική λογοτεχνία ή λογοτεχνική πολιτική;

πολιτική

Αποτελεί κοινό τόπο πως η λογοτεχνία έχει διττή φύση. Δεν αποτελεί μόνο μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης αλλά και φορέα κοινωνικών και πολιτικών αντιλήψεων. Οι εκάστοτε ιστορικοί παράγοντες που επικρατούσαν σε μία χώρα ή σε μία χρονική περίοδο επηρέαζαν τους συγγραφείς και είχαν φανερό αντίκτυπο στα έργα τους, τα οποία φιλοδοξούσαν όχι μόνο να ασκήσουν μια γόνιμη κριτική στα πολιτικά πράγματα, αλλά και να επηρεάσουν τις εξελίξεις. Η τέχνη, και εν προκειμένω η λογοτεχνία, ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας, δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη από τις ραγδαίες κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις, ούτε θα μπορούσε να μην εκφράσει τον αντίκτυπό τους στην καθημερινότητα των ανθρώπων.Περισσότερα

Ο έρωτας στα χρόνια των ανθρώπων μέσα από 10 μυθιστορήματα

έρωτας

Έρως ανίκατε μάχαν έλεγαν οι Αρχαίοι Έλληνες και μάλλον είχαν δίκιο. Ο έρωτας, αυτός ο φτερωτός Θεός με τα βέλη του, δεν έχει πάψει να απασχολεί τους ανθρώπους, να τους αιχμαλωτίζει, να τους σαγηνεύει, να τους αναστατώνει, να τους προβληματίζει, να τους διχάζει, να τους εξουσιάζει καίρια με όλη του τη δύναμη και εκείνοι ανυπεράσπιστοι να λαβώνονται στο βωμό του. Οι λογοτέχνες βρίσκονται επίσης στο μεταίχμιο των ερωτικών εξάρσεων και εκφράζουν πάθη και φλογερά συναισθήματα έτσι όπως  τα ζουν και οι ίδιοι, ως γνήσιοι θνητοί και θύματά του. Οι ήρωες των βιβλίων που παρουσιάζονται εδώ είναι η τρανή απόδειξη πως ουδείς μπορεί να αντισταθεί στη μαγεία και τα δίχτυα του έρωτα. Καθίστανται ευάλωτοι και εύθραυστοι, τρωτοί και όμηροι, στέκονται ανήμποροι στις ερωτικές περιπτύξεις και οδηγούνται πολλές φορές σε ανήθικες συμπεριφορές ενώ βιώνουν την ερωτική περιπέτεια στα όριά τους.Περισσότερα

Γεώργιος Βιζυηνός, Το μόνον της ζωής του ταξείδιον, Εκδόσεις Αιώρα

ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ ΤΑΞΕΙΔΙΟΝ

Ο Γεώργιος Βιζυηνός παραμένει ένας από τους στυλοβάτες των ελληνικών γραμμάτων και της ελληνικής λογοτεχνίας, ένας ποιητής και λόγιος που κατέγραψε στα γραπτά του στιγμές και εικόνες από τα προσωπικά του βιώματα. Στο σύντομο βίο του κατάφερε να αφήσει παρακαταθήκη βιβλία όπως «Το αμάρτημα της μητρός μου», «Αι συνέπειαι της ιστορίας» και πολλά άλλα τόσο σημαντικά για τα νεοελληνικά γράμματα. Στα βιβλία του, ο αναγνώστης και συνάμα μελετητής, διαβλέπει έναν έντονο αφηγηματικό κόσμο που ξεπροβάλλει και αναδεικνύεται η δραματικότητα των χαρακτήρων παράλληλα με μία αφηγηματική τεχνική, η οποία παραμένει μοναδική και αξεπέραστη. Ο λόγος του σε πρώτο πρόσωπο και η ολοζώντανη και σπαρταριστή γραφή του είναι τέτοια που μας εντάσσουν στα γραπτά του ως συμμέτοχους και κοινωνούς ενός βιζυηνικού σύμπαντος.Περισσότερα

Ρίτσαρντ Μπρότιγκαν, Η Έκτρωση, Εκδόσεις Ενύπνιο

Μπρότιγκαν

Πώς είναι δυνατόν μια φαινομενικά απλή ιστορία που αφηγείται τη ζωή ενός ζευγαριού να μπορεί να είναι ταυτόχρονα συγκινητική, ρομαντική, ανθρώπινη αλλά και περίτεχνα διασκεδαστική όσο και στοχαστική; Ο Ρίτσαρντ Μπρότιγκαν, με την εκκεντρική του αφηγηματικότητα και το ευφυές του πνεύματός του, κατάφερε στην «Έκτρωση» να χτίσει έναν κόσμο που εμπεριέχει αγάπη, τρυφερότητα, κατανόηση, συντροφικότητα, μέριμνα, συμπόνια. Περισσότερα

Zino Zini, Το συνέδριο των νεκρών, Εκδόσεις Έρμα

Τζίνι

«Επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία!» γράφεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Μια ευχή που ακόμα και σήμερα, σχεδόν 100 χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου αυτού που αναφέρεται στους νεκρούς του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, δεν έχει γίνει πράξη. Και πώς να γίνει πράξη όταν το ανθρώπινο γένος λυσσαλέα και ματαιόδοξα επιδίδεται σε πολέμους ανθρωποφάγους και βάρβαρους χωρίς κανένα νόημα και ουσία; Ο Τζίνο Τζίνι δημοσιεύει αυτό το βιβλίο/σύγγραμμα/καταγγελία το 1921 για να διατρανώσει την έντονη και σφοδρή αντίθεσή του στον πόλεμο που κατακρεουργεί συνειδήσεις, εξολοθρεύει ανθρώπους και αφανίζει λαούς. Αποτελεί πολύ σημαντική παρέμβαση από έναν άνθρωπο του στοχασμού και των γραμμάτων σε μια εποχή κρίσιμη και επιφέρει τα μέγιστα ως προς τον προβληματισμό και την περισυλλογή σχετικά με αυτό το ανελέητο μέσο που λέγεται πόλεμος. Περισσότερα