Σεργιανίζοντας στην Ιστορία και το Αιγαίο των τίμιων αγώνων (Ιούλιος Βερν, Το Αιγαίο στις φλόγες, Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Ο κόσμος του Ιουλίου Βερν είναι γεμάτος από ταξίδια και περιπέτειες ανά τον κόσμο, είναι ένας κόσμος γεμάτος μυστήριο και δράση, ένας κόσμος όπου οι πρωταγωνιστές σαγηνεύουν αναμφίβολα τον αναγνώστη. “Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες”, “20000 λεύγες κάτω από την θάλασσα”, “Τα τέκνα του Πλοιάρχου Γκραντ”, “Ταξίδι στο κέντρο της Γης” είναι μόνο κάποια από τα βιβλία που συνεχίζουν ακόμα και σήμερα να σαγηνεύουν μικρούς και μεγάλους με την ευρηματικότητα των αφηγήσεων που δύσκολα αφήνουν κάποιον ασυγκίνητο. Έτσι συμβαίνει και με το βιβλίο “Το Αιγαίο στις φλόγες”, το οποίο αναφέρεται στον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία την εποχή της Εθνικής Παλιγγενεσίας και καθίσταται επίκαιρο όσο ποτέ μιας και του χρόνου θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια. Ο Βερν εδώ ξεδιπλώνει το κουβάρι της περιπέτειας των Ελλήνων αγωνιστών ενάντια στον τουρκικό ζυγό μέσα από ένα πολύ έντονο επεισόδιο με πειρατές που τότε λυμαίνονταν το Αιγαίο.Περισσότερα

Μέσα στη δίνη μιας ιστορικής περιόδου που θα εκκολάψει το αυγό του φιδιού (Έριχ Μαρία Ρεμάρκ, Ο μαύρος οβελίσκος, Εκδόσεις Κέδρος)

Η ιστορία και ο συμβολισμός πίσω από τον μαύρο οβελίσκο είναι μία απορία που δεν έχει βρει την τελική της απάντηση, αφού οι εκδοχές ως προς την ερμηνεία είναι πολλές και εξίσου ενδιαφέρουσες. Ο Ρεμάρκ σε κάθε περίπτωση χτίζει ένα μυθιστόρημα βασισμένο πάνω στα δικά του βιώματα σε βαθμό που κανείς απορεί αν είναι από μέρους μία προσπάθεια να αυτοαναλυθεί και να διεισδύσει σε όσα τον απασχολούν. Το Ουδέν νεώτερο από το δυτικό μέτωπο ήταν και παραμένει το σημείο αναφοράς του Ρεμάρκ όμως αυτό το βιβλίο – χάρη και στην εξαίρετη μετάφραση του Γιάννη Καλιφατίδη – παρουσιάζεται ως ένα είδος αυτοβιογραφίας που συγκλονίζει με πολλές φορές ωμό και καυστικό τρόπο.Περισσότερα

Ιστορίες βγαλμένες από τον φόβο του ανθρώπου για το μέλλον (Κλασικές ιστορίες φαντασμάτων από τη βικτωριανή εποχή, Εκδόσεις Αίολος)

Θα ήταν ευχής έργον και φρόνιμο οι ιστορίες να διαβαστούν μέρα γιατί ο αναγνώστης με τέτοιες απόκοσμες αφηγήσεις ενδεχομένως και να χάσει τον ήσυχο ύπνο του. Οι αφηγήσεις που παρουσιάζονται εδώ διαπνέονται από μία έντονη ανησυχία των συγγραφέων για τον κόσμο που αλλάζει, για την βιομηχανική επανάσταση που βρίσκεται προ των πυλών ή καλύτερα εντός των πυλών για να είμαστε ακριβείς. Αναδεικνύεται αναμφίβολα μέσα από τις ιστορίες φαντασμάτων η έλευση του άγνωστου, η παρουσία και η επέλαση του μεταφυσικού που μεταφράζεται σε εσωτερική διαταραχή και οράματα, σε θέαση νεκρών, οι οποίοι και στοιχειώνουν τον κόσμο των πρωταγωνιστών με κίνδυνο πολλές φορές την ίδια τους τη ζωή.Περισσότερα

Ταξιδεύοντας ανοιχτά στον κόσμο του μαγικού ρεαλισμού (Αλεξάντρ Γκριν, Τα πορφυρά πανιά, Εκδόσεις Κίχλη)

Τα πορφυρά πανιά του Αλεξαντρ Γκριν έχει τα χαρακτηριστικά ενός παραμυθιού όμοιου με εκείνα του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, την μεταφυσική χροιά της φιλοσοφικής τριλογίας του Μπαλζάκ (Σεραφίτα, Εξόριστοι και Λουί Λαμπέρ) και τον γήινο και ψυχολογικό παλμό των ντοστογιεφσκικών συγγραμμάτων. Είναι όλα αυτά μαζί αλλά συνάμα είναι μία μοναδικότητα που δεν χωράει αναλύσεις και χαρακτηρισμούς. Ο Γκριν πλανάται και παλινδρομεί ανάμεσα στο ονειρικό και το πραγματικό, συνομιλεί με τις επιθυμίες του και εφορμά προς τον αναγνώστη με διάθεση να τον ταρακουνήσει και να τον ταξιδέψει σε ένα σύμπαν αποκλειστικά δικό του. Γιατί αυτή η ιστορία είναι η μάχη της δικής του φυγής προς έναν άλλο προορισμό μιας και αυτός εδώ τον είχε καταδικάσει στην απομόνωση και την αποξένωση.Περισσότερα

Μάχη για την επιβίωση σε έναν κόσμο εχθρικό προς τη διαφορετικότητα (Μάγια Αγγέλου, Ξέρω γιατί κελαηδάει το πουλί στο κλουβί, Εκδόσεις Πατάκη)

“Το Μαύρο θηλυκό στα τρυφερά του χρόνια δέχεται επιθέσεις απ’ όλες τις ενωμένες δυνάμεις της φύσης, την ίδια στιγμή που δέχεται τα τριπλά διασταυρούμενα πυρά της αρσενικής προκατάληψης, του λευκού αλόγιστου μίσους και της Μαύρης έλλειψης ισχύος”. Η Μαργκερίτ Χέντερσον, η μετέπειτα Μάγια Αγγέλου, είναι εκείνη στην οποία ανήκουν τα σκληρά αλλά απόλυτα αληθινά λόγια σε σχέση με τη ζωή της στην φυλετικά ανορθόδοξη αμερικανική κοινωνία της εποχής μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο όπου οι έγχρωμοι υπήκοοί της αντιμετωπίζονται δυστυχώς ως μιάσματα και ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Κάτι δυστυχώς που βλέπουμε να αναπαράγεται μέχρι και σήμερα. Αυτό που μένει στον αναγνώστη από την αφήγηση της συγγραφέως είναι μία πικρία από ένα κορίτσι που βρέθηκε να βιάζεται στα 8 του χρόνια και έτσι στιγματίστηκε η μετέπειτα εφηβεία του.Περισσότερα

Ένας άνθρωπος σε κρίση ταυτότητας αναζητά απαντήσεις (Klaus Mann, Μεφίστο, Εκδόσεις Άγρα)

Ο κόσμος του Χέφγκεν, του πρωταγωνιστή αυτού του συγκλονιστικού μυθιστορήματος, είναι συνυφασμένος με ένα επικίνδυνο μονοπάτι που αποφασίζει να διανύσει χωρίς όμως να γνωρίζει που πραγματικά βαδίζει γεμάτος από φόβο και εσωτερικά διλήμματα. Το Μεφίστο είναι ένα σκοτεινό και ομιχλώδες μυθιστόρημα, είναι μία ολοκληρωτική εσωτερική ματιά στον ψυχισμό ενός ανθρώπου που καλείται να επιβιώσει μέσα στο Τρίτο Ράιχ, όχι όμως δίχως συνέπειες. Είναι η δραματική πραγματικότητα ενός κόσμου αποκλεισμένου από τις έννοιες ελευθερία και ανεξαρτησία σκέψης, ενός κόσμου θύματος μιας συμμορία ανθρώπων που εξευτελίζουν, εκμεταλλεύονται και χειραγωγούν την ανθρώπινη υπόσταση.Περισσότερα

Δύο πρόσωπα παροπλισμένα και σε πλήρη συνάρτηση αδυναμίας (Hermann Ungar, Οι ακρωτηριασμένοι, Εκδόσεις Ροές)

Ήδη από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου, ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με ένα πλαίσιο δράσης ή μη δράσης που παραπέμπει ανοιχτά σε έναν σύγχρονο της εποχής του συγγραφέα, τον Φραντς Κάφκα. Κανείς δεν γνωρίζει αν ποτέ ο ένας διάβασε το βιβλίο του άλλου ωστόσο οι ομοιότητες στο ύφος των δύο συγγραφέων είναι βάσιμες. Κανείς δεν μπορεί να παραλείψει ή να αγνοήσει το γεγονός πως ο πρωταγωνιστής λέγεται Φραντς, αυτό παραπέμπει ίσως στο γεγονός πως ο Ούνγκαρ σύχναζε στους κύκλους της διανόησης της εποχής και έτρεφε εκτίμηση στο πρόσωπό του, μέρος αυτής της διανόησης εξάλλου υπήρξε τόσο ο Κάφκα όσο και ο Μαξ Μπροντ. Ο κύριος Κ. της Δίκης με τον Φραντς του Ούνγκαρ παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες ενώ ο έτερος πρωταγωνιστής ο Καρλ κινείται σε ένα άλλο φάσμα, μία περσόνα περισσότερο αποτύπωμα ενός πολέμου που είχε πριν λίγα χρόνια τελειώσει. Περισσότερα

Ιχνηλατώντας το αλλόκοτο μέλλον της ανθρωπότητας (Francis Stevens, Οι κεφαλές του Κέρβερου, Εκδόσεις Κλειδάριθμος)

Κέρβερος ήταν ο μυθικός προστάτης και φύλακας του Άδη που έφερε την μορφή σκύλου με τρία κεφάλια και ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει και απεικονιστεί σε πλήθος αγγείων της αρχαιότητας. Αυτός ο τρομακτικός σκύλος που είχε για αδερφό τον αετό που έτρωγε το συκώτι του Προμηθέα χρησιμοποιείται από την συγγραφέα για να προσδώσει στο μυθιστόρημά της έναν φανταστικό μα και τρομακτικό κόσμο που όμως θα μπορούσε σε χρόνο μελλοντικό να αποτελούσε και μία φρικτή πλην υπαρκτή πραγματικότητα. Μέσα στο μυθιστόρημα αναφέρεται πως οι κεφαλές του Κέρβερου κατασκευάστηκαν από τον κορυφαίο Μπενβενούτο Τσελίνι για την προστασία του δούκα της Φλωρεντίας, άρα υπάρχει ένας θρύλος που αναβιώνει και η συγγραφέας υφαίνει το δικό της δίχτυ ιστορίας μεταφέροντας δράση και γνώση.Περισσότερα

Στον βρώμικο κόσμο της προδοσίας και της καχυποψίας (Γκράχαμ Γκρην, Ο ανθρώπινος παράγοντας, Εκδόσεις Πόλις)

Υπηρέτησε τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες και έλαβε πλείστες εμπειρίες από την θητεία του εκεί. Στα μυθιστορήματά του μεταφέρει όλον αυτόν τον υπόγειο κόσμο της άγνωστης και μυστηριώδους συνεννόησης που οδηγούσε σε πολλές αντιφάσεις και αντιθέσεις των ηρώων του λόγω των δυσερμήνευτων συμβάντων. Οι ήρωές του άνθρωποι κοινοί θνητοί, απλοί και επιρρεπείς μαστιγώνονται δίχως άλλο από τα τρωτά τους σημεία και τις ανασφάλειες που τους κατατρέχουν. Ο Κάσελ και ο Ντέιβις, ήρωες του μυθιστορήματος και πιόνια ενός επικίνδυνου παιχνιδιού στο οποίο συμμετέχουν γίνονται το σημείο αναφοράς του Γκρην, ο οποίος φημίζεται άλλωστε για την ατμοσφαιρικότητα που δημιουργεί στα βιβλία του και οδηγεί τον αναγνώστη σε μονοπάτια πολλές φορές αδιάβατα μα παράλληλα και σαγηνευτικά.Περισσότερα

Θέτοντας εμφατικά την υπεράσπιση του δικαίου στο επίκεντρο (Εμίλ Ζολά, Κατηγορώ, Εκδόσεις Γκοβόστη)

Ο καλλιτέχνης δεν είναι τίποτα χωρίς το ταλέντο, αλλά το ταλέντο δεν είναι τίποτα χωρίς τη δουλειά». Και πράγματι, ο κοινωνικά ευαίσθητος Εμίλ Ζολά ποτέ δε σταμάτησε να εργάζεται με όπλο το χάρισμά του στη γραφή. Ποτέ δεν κουράστηκε να κυκλοφορεί σαν ιμπρεσιονιστής ζωγράφος και να καταγράφει με την ματιά του και ύστερα με το μελάνι του επάνω στο χαρτί τις κοινωνικές ανθρώπινες στιγμές, τις εξάρσεις, τις αδυναμίες, τα τρωτά σημεία που αντίκριζε. Αυτό το έκανε ακόμα και όταν δεν είχε το παραμικρό εισόδημα από τα γραπτά του, ακόμα και όταν με ένα απλό κερί και με ένα κομμάτι ψωμί για φαγητό πάσχιζε και μοχθούσε να αποτυπώσει αυτά που τον απασχολούσαν. Ο Ζολά είναι ένας αγωνιστής του λογοτεχνικού είδους, ένας ιδεολόγος, όχι εξ’ ανάγκης αλλά εκ πεποιθήσεως, είναι ανθρωπιστής γιατί με τον τρόπο του υπηρετεί τον άνθρωπο και τον θέτει στο προσκήνιο, όχι για να τον ενοχοποιήσει, αλλά για να καταδείξει πως ο δρόμος της ανηθικότητας και της ανειλικρίνειας δεν έχει επιστροφή.Περισσότερα

Κολυμπώντας στα ανοιχτά τόσο στο παράλογο όσο και στο μυστήριο (Max Aub, Παραδειγματικοί φόνοι, Εκδόσεις Άγρα)

Διαβάζοντας τον τίτλο περί φόνων ανατρέχει ο αναγνώστης με το μυαλό του σε φόνους ιστορικούς και περίφημους, όπως για παράδειγμα τον αποκεφαλισμό του Ολοφέρνη από την Ιουδήθ, που ενέπνευσε και τον γνωστό ζωγραφικό πίνακα του Καραβάτζιο ή ακόμα σε φόνους μυθικούς όπως τον φόνο του Προμηθέα από τα όρνεα που αποφάσισε ο Δίας να του φάνε το συκώτι για να τον τιμωρήσει για τη φωτιά που χάρισε στους ανθρώπους. Αυτοί και άλλοι φόνοι που απασχόλησαν τον κόσμο θα μπορούσαν να είναι το θέμα του βιβλίου εκ πρώτης όψεως. Ο σπουδαίος και εκκεντρικός Μαξ Άουμπ, ο οποίος και συμμετείχε στους καλλιτεχνικούς κύκλους της εποχής και έκανε παρέα με τον Πικάσο, τον Μαλρό, τον Νταλί και τόσους άλλους, είχε όμως άλλη ιδέα περί φόνων, πολύ πιο προχωρημένη και ρηξικέλευθη. Ασχολείται με φόνους που αγγίζουν τα όρια του παράλογου, πρέπει να είχε κάπως επηρεαστεί άλλωστε από τις συζητήσεις και την επιρροή των σουρεαλιστών καθώς ο αναγνώστης ανακαλύπτει την ευφυΐα και την ευστροφία του στην επινόηση ιστοριών.Περισσότερα

Ιστορίες ποτισμένες από το σαράκι του χρόνου και τη μνήμη των ανθρώπων (Φώτης Κόντογλου, Το Αϊβαλί η πατρίδα μου, Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Η θρησκεία, το αρχαίο και ένδοξο παρελθόν, η θάλασσα καθώς και η διαχρονική ελληνική γλώσσα είναι τα εργαλεία της αφήγησής του, το προπύργιο των αναφορών του Κόντογλου σε μια προσπάθεια αναδρομής στις ιστορίες των ανθρώπων όπως για παράδειγμα ο Καπετάν Ρόγκος ή ο Αλέξης, ο Τσομπάνης. Είναι αυτές οι μορφές που γεμίζουν με συναίσθημα, με χαρά αλλά κα λύπη τα όσα ο ίδιος θέλει να μας αφηγηθεί. Η ντοπιολαλιά του έντονη μα συνάμα και αυθεντική σε μια χώρα που εκατό χρόνια μετά παλεύει να τη σώσει από τους εγχώριους αδιάφορους ομιλητές της. Οι σκηνές που καταγράφει θυμίζουν τις τοιχογραφίες του επίσης πολύ σπουδαίου Θεόφιλου Χατζιμηχαήλ, του ζωγράφου δηλαδή που στα έργα του απεικόνισε το ελληνικό στοιχείο, έτσι όπως κανείς δεν το είχε καταφέρει έως τότε και έτσι όπως κανείς δεν θα το κατάφερνε ποτέ ξανά.Περισσότερα