Δημοσιεύτηκε στισ

Ιχνηλατώντας την περίοδο κρίσης του πολιτικού κόσμου (Heinrich A. Winkler, Βαϊμάρη. Η ανάπηρη δημοκρατία 1918-1933, Εκδόσεις Πόλις)

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης βρίσκεται στο στόχαστρο της ανάλυσης της εποχής αυτής για πολλούς και διάφορους λόγους που αξίζει να μελετηθούν. Αυτό το γυάλινο οικοδόμημα, το Ράιχ που προσπάθησε να γεφυρώσει το χάσμα των εσωτερικών παλινωδιών, να ανορθώσει την οικονομία και να ανοικοδομήσει μια νέα Γερμανία δεν είχε κανένα απολύτως μέλλον. Τόσο οι πολιτικές δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν ή που προσπάθησαν να πρωταγωνιστήσουν, όσο και η κοινωνία που βρισκόταν στα όρια του χάους και της εξαθλίωσης, δημιουργούσαν ένα πολεμικό σκηνικό που δύσκολα μπορούσε να εξομαλυνθεί. Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Thomas Snegaroff, Πούτζι, Εκδόσεις Gutenberg

Υπάρχουν σε κάθε ιστορική περίοδο πρόσωπα, τα οποία δρουν άλλοτε επίγεια και άλλοτε υπογείως και κινούν τα νήματα της ιστορίας με τις δράσεις τους και τις πράξεις τους και με την ισχυρή παρουσία τους στα έδρανα της πραγματικότητας, με αριθμό πρωτοβουλιών που αναλαμβάνουν με θετικό ή αρνητικό πρόσημο. Δραστηριοποιούνται δηλαδή, κυρίως στη σκιά, σαν φαντάσματα και στέκονται έτοιμοι να δέχονται ανά πάσα στιγμή κάθε αποστολή που τους ανατίθεται υπηρετώντας αθόρυβα έναν σκοπό, συνήθως τυφλωμένοι και θολωμένοι από τον πυρήνα των αποφάσεών τους. Η περίοδος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, όπως και άλλες περίοδοι, είναι μια περίοδος συμπυκνωμένων γεγονότων από τα οποία ουδείς μπορεί να ξεφύγει, πολλώ δε μάλλον να μην μπει στη διαδικασία να τα σχολιάσει. Γιατί τα γεγονότα από μόνα τους φέρνουν στην επιφάνεια όλα εκείνα τα στοιχεία που χρήζουν ερμηνείας και επεξεργασίας.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Ernst Haffner, Σταυραδέρφια, Εκδόσεις Αρμός

Ο σε πολλούς άγνωστος Χάφνερ γράφει το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα λίγο πριν η για πολλούς ασθενική και αδύναμη Δημοκρατία της Βαϊμάρης ντυθεί στα μαύρα και αφιχθεί το τερατούργημα των Ναζί. Πρόκειται για την επονομαζόμενη περίοδο του Μεσοπολέμου που τη δεκαετία του ’30 βρίσκει συγγραφείς, καλλιτέχνες και άλλους διανοούμενους να βασανίζονται, να εξευτελίζονται, να ζουν υπό διωγμό και να τους αφαιρείται στην καλύτερη των περιπτώσεων η καλλιτεχνική τους υπόσταση γιατί η χειρότερη περίπτωση δεν είναι άλλη από την αφαίρεση της ίδιας τους της ζωής. Τα Σταυραδέρφια δεν είναι μια μυθοπλασία, δεν είναι κάτι φανταστικό, είναι η απόλυτη πραγματικότητα της θλιβερής κατάστασης που επικρατούσε όχι μόνο στο Βερολίνο, όπου και εκτυλίσσεται η ιστορία, αλλά παντού ανά τη χώρα καθώς η φτώχεια, η ένδεια, η ανέχεια βασίλευαν και η επιβίωση αποτελούσε ένα σταυρόλεξο για δύσκολους λύτες.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Έρικ Λάρσον, Στον κήπο με τα θηρία, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Η περίοδος του μεσοπολέμου είναι εκείνη η περίοδος του πολέμου που ορίζεται από το τέλος του αιματηρού Α’ Παγκοσμίου πολέμου με την Συνθήκη των Βερσαλλιών έως και την κήρυξη από τους Ναζί της έναρξης του ακόμα πιο καταστροφικού Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Τότε υπολογίζεται πως πέθαναν περισσότεροι άνθρωποι από αυτούς που έχασαν τη ζωή τους κατά τον Μεγάλο πόλεμο. Εκδιώξεις, μίση, πολιτικές εξοντώσεις, πείνα, φτώχεια και αβεβαιότητα οικονομική, πολιτική και κοινωνική επικράτησαν σε όλη τη Γηραιά ήπειρο και όχι μόνο, με εκατομμύρια θύματα. Σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο η αστάθεια και η ευθραυστότητα της συμφωνίας των Βερσαλλιών με την ταπείνωση των ηττημένων Γερμανών συνέδραμαν δίχως άλλο στην ανέλιξη ακροδεξιών δυνάμεων και με αυτόν τον τρόπο τροφοδότησαν τον σπόρο της ανόδου του ναζιστικού μορφώματος που βύθισε τις περισσότερες χώρες στην απόλυτη ανελευθερία και εξαθλίωση.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Hans Fallada, Ξένος στη χώρα μου, Εκδόσεις Gutenberg

Ο Βίλχελμ Ράιχ στο διαχρονικό και απαράμιλλο βιβλίο “Άκου ανθρωπάκο” έγραφε πως για να κερδίσεις την ευτυχία, πρέπει να παλέψεις για αυτήν. Ο Φάλαντα επιλέγει, όπως και μυθιστορήματά του, να γράψει ένα βιβλίο στο οποίο ψυχαναλύει τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από όλα αυτά που πέρασε στη φυλακή αλλά και εκτός αυτής. Στην πραγματικότητα η φυλακή δεν ήταν το κελί στο οποίο έγραψε αυτό το ημερολόγιο, αλλά η ίδια του η χώρα μέσα στην οποία αισθανόταν φυλακισμένος και αιχμάλωτος ενός καθεστώτος δίχως καμία συμπόνια, δίχως κανένα έλεος. Ήταν ένας επώνυμος δημιουργός που κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια κατάσταση πολιορκίας μόνο και μόνο επειδή τα όσα έγραφε δεν ήταν αποδεκτά από ένα απολυταρχικό σύστημα που όλα τα ήλεγχε. Παραδομένος και προδομένος από την ίδια του την πατρίδα ζει στο απόλυτο χάος μιας όλα όσα καταθέτει αγγίζουν τη δική του προσωπική ζωή και τους δικούς του προβληματισμούς από τους οποίους δεν κρύβεται.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Αφίνιτυ Κόναρ, Ο κήπος του Μένγκελε, Εκδόσεις Πατάκη

Τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου και οι ιστορίες που κατόπιν εορτής αποκαλύφθηκαν μετά το πέρας αυτού του ολέθριου πολέμου είναι πραγματικά ατελείωτες και δίνουν τροφή για λογοτεχνική καταγραφή εκτός από την ιστορική τους αποτύπωση. Ο Αφίνιτυ Κόναρ ξεδιπλώνει το κουβάρι μιας ακόμα ανατριχιαστικής ιστορίας από τις πολλές που έχουμε διαβάσει και ακούσει, από εκείνες που σε κάνουν να ντρέπεσαι που είσαι άνθρωπος. Σκληρή περιγραφή γεγονότων μα πραγματική, η ιστορία αυτή πιάνει το νήμα ενός αρρωστημένου ατόμου που έσπειρε τον θάνατο και την φρίκη μόνο και μόνο από τον σκοταδισμό και την μοχθηρία της ψυχής του. Ήταν ένα από τα εξέχοντα μέλη αυτού που γνωρίζουμε ως ιθύνοντες νόες του Τρίτου Ράιχ, αυτής της εγκληματικής ομάδας που εξολόθρευε ανθρώπους άλλων φυλών.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Bertolt Brecht, Διάλογοι προσφύγων, Εκδόσεις Κριτική

Ο πίνακας στο εξώφυλλο του βιβλίου έχει φιλοτεχνηθεί από έναν εκ των κορυφαίων ζωγράφων που αποτύπωσε στα έργα του όλο το φάσμα της ολέθριας περιόδου του μεσοπολέμου. Πρόκειται για τον Μαξ Μπέκμαν που φιλοτέχνησε τόσο τον ίδιο όσο και άλλα πρόσωπα που έζησαν σε μια περίοδο όπου λίγες ήταν οι στιγμές χαράς και πολλές εκείνες της αγωνίας και της ανησυχίας. Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ σκιαγραφεί μέσω του διαλόγου των δύο προσφύγων εκείνα που εμείς σήμερα μαθαίνουμε ως ιστορία μα τότε υπήρξαν γεγονότα κρίσιμα και οι εξελίξεις προλάβαιναν η μία την άλλη. Ο κόσμος του μεσοπολέμου, ειδικά στη Γερμανία της ανάπηρης δημοκρατίας της Βαϊμάρης μέχρι και την έλευση του Χίτλερ ως ηγέτη των Εθνικοσοσιαλιστών, υπήρξε ένα σταυροδρόμι και ένα ορόσημο για τα όσα διαβάζουμε στον Μπρεχτ.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Laurent Binet, HHhH, Εκδόσεις Κέδρος

Μια “παρέα” αρρωστημένων μυαλών με επίκεντρο και ιθύνοντα νου τον Χίτλερ αποφασίζουν να εγκαταστήσουν ήδη από τη δεκαετία του ’30 μία “φιλοσοφία” εξόντωσης και εξολόθρευσης απλών ανθρώπων, αθώων ανθρώπων, αφού πρώτα έχουν καταλάβει την εξουσία. Μέσα σε αυτήν ομάδα βρίσκουμε και τον πρωταγωνιστή που τοποθετεί ο συγγραφέας στην ιστορία αυτή, τον γνωστό Χίμλερ, πρωτοπαλίκαρο της θλιβερής πολιτικής του Χίτλερ που μόνο σκοπό είχε την εξολόθρευση κυρίως του εβραϊκού στοιχείου και την ανόρθωση της λεγόμενης Άριας φυλής, έτσι όπως εκείνος και η συμμορία του είχαν θεωρήσει πως ανήκαν. Στο βιβλίο αυτό ξεδιπλώνεται η ανέλιξη του Χίμλερ στην πρωτοκαθεδρία του ναζιστικού κόμματος και την εξέλιξή του ως έναν εκ των κύριων αυτουργών αυτό που ονομάζουμε βαρβαρότητα και βασανισμός.Περισσότερα

Δημοσιεύτηκε στισ

Elena Perekrestov, Αλεξάντερ Σμόρελ, Εκδόσεις Πορφύρα

Το όνομά του έχει γραφτεί πια από την ιστορία με μεγάλα γράμματα και είναι δυστυχώς συνυφασμένο με μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας. Ο λόγος για τον Αλεξάντερ Σμόρελ, τον νέο που υπερασπιζόμενος την έννοια της δημοκρατίας και της ελευθερίας αντιστάθηκε στο ναζιστικό μόρφωμα και πλήρωσε με την ίδια του τη ζωή αυτόν τον αγώνα του από την αρχή μέχρι και το τέλος, δηλαδή την εκτέλεσή του. Μέλος του Λευκού Ρόδου, της ομάδας κάποιων νέων που αποφάσισαν να θυσιαστούν για το καλό της δημοκρατικής Γερμανίας, της ορθότητας και της λογικής, ο Αλεξάντερ Σμόρελ υπήρξε ένας γενναίος και θαρραλέος μαχητής, ένας πνευματικός άνθρωπος που είχε ως ίνδαλμά του τον Χριστό και ως φιλοσοφία του την γαλήνη που του προσέφερε η Ορθόδοξη πίστη του και σε αυτήν έμεινε αφοσιωμένος ως το τέλος των ημερών του.Περισσότερα