20 + 1 βιβλία που αξίζει να διαβάσετε αυτό το καλοκαίρι (Β’ μέρος)

Κάθε φορά που έρχεται το καλοκαίρι, η διάθεσή μας για ανάγνωση μεγαλώνει και μπαίνουμε σε μία ευφορία διαρκείας με σύμμαχο τον ήλιο και τη θάλασσα, οι διακοπές είναι το καλύτερο φάρμακο σε μια καθημερινότητα που πολλές φορές μας κουράζει και μας εξουθενώνει. Το βιβλίο έρχεται ως το καλύτερο καταπραϋντικό να μας χαλαρώσει, να μας ερεθίσει το πνεύμα, να μας ξεκουράσει, να συμπληρώσει το παζλ της διασκέδασης και να αποτελέσει τον ιδανικό πιστό σύντροφο. Γιατί όπως αναφέρει και ο Βίκτωρ Ουγκώ “το διάβασμα είναι όπως η τροφή και το νερό. Το πνεύμα που δεν διαβάζει χάνει βάρος, όπως ένα σώμα που δεν τρώει”. Το βιβλίο μπορεί να είναι μυθιστόρημα, ιστορικό, αστυνομικό ή πολιτικό αλλά μπορεί να είναι και δοκίμιο ή ακόμα και ένα από εκείνα τα εφηβικά αναγνώσματα που ποτέ δεν έπαψαν να μας συγκινούν όσα χρόνια και αν περάσουν. Σε κάθε περίπτωση όποιο και αν επιλέξουμε να πάρουμε μαζί μας, ας φροντίσουμε να το έχουμε επιλέξει με βάση το περιεχόμενό του, τη δυνατότητα να μας προβληματίσει με τον τρόπο του, την αλήθεια της ιστορίας και των πρωταγωνιστών του. Και όλα αυτά γιατί ένα βιβλίο είναι σαν τον καρπό του δέντρου που επιλέγουμε με προσοχή στο τραπέζι μας. Η τροφή του μυαλού είναι εξίσου σημαντική με τη τροφή του σώματος και δεν χωρά εκπτώσεις. Για αυτό και φέτος προτείνουμε μοναδικά βιβλία που έχουν επιλεχθεί με φροντίδα και με βάση τα παραπάνω κριτήρια, το μόνο που μένει από σας είναι να βυθιστείτε στις σελίδες τους και να τα απολαύσετε!

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Τα πτερόεντα δώρα κι άλλα διηγήματα, Εκδόσεις Αιώρα

Στα διηγήματα τα οποία βρίσκουμε σε αυτή την υπέροχα φροντισμένη έκδοση διαβάζουμε το εκπάγλου ομορφιάς διήγημα Όνειρο στο κύμα, μια ελεγεία και ένας ύμνος στην ομορφιά της γυναικείας φύσης. Είναι πραγματικά ένα λογοτεχνικό κέντημα από τον ερωτικό Παπαδιαμάντη που χαρίζει όλη του την μαγεία σε αυτή την ιστορία εμποτισμένη με τρυφερότητα και αγάπη. Ο αφηγητής σαν να βλέπει μια άλλη Αφροδίτη να αναδύεται από τα κύματα περιγράφει την έκπληξή του για το ανθρώπινο πλάσμα που έχει ενώπιόν του. Είναι εντυπωσιασμένος, αποσβολωμένος και η χαρά του είναι ανείπωτη από το θέαμα που μόλις έχει πλημμυρίσει τα μάτια του, σαν να χρωστάει στον Θεό για αυτό που του προσφέρει. «Επί πόσον ακόμη θα το ενθυμούμαι εκείνο το αβρόν, το απαλόν σώμα της αγνής κόρης, το οποίον ησθάνθην ποτέ επάνω μου επ’ ολίγα λεπτά της άλλως ανωφελούς ζωής μου! Ήτον όνειρον, πλάνη, γοητεία». 

Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Η πρωτοφανής περιπέτεια του Χανς Πφάαλ, Εκδόσεις Ερατώ

Γραμμένο το μακρινό 1835 αυτό το βιβλίο θεωρείται το πρώτο βιβλίο επιστημονικής φαντασίας. Στο βιβλίο αυτό και επηρεασμένος σαφώς από τις τεχνολογικές εξελίξεις και την ραγδαία ανάπτυξη της βιομηχανικής επανάστασης, αφηγείται μια ιστορία βγαλμένη από το μέλλον. Είναι μια ιστορία που μάλλον επηρέασε τον ίδιο τον Ιούλιο Βερν για να γράψει το δικό του βιβλίο Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες και όχι μόνο. Αυτό το ταξίδι στη Σελήνη, πριν ακόμα ο άνθρωπος πατήσει το πόδι του σε αυτήν εκατό  και πλέον χρόνια μετά, είναι μια πρώιμη ανάγκη του ανθρώπου για το άλλο ταξίδι, αυτό της ανακάλυψης νέων τόπων και τοπίων, άγνωστων σε εκείνο μέχρι τότε σημείων στο σύμπαν. Το ταξίδι στη Σελήνη, υπήρχε πάντα ως διακαής πόθος και έμελλε ο Πόε να το φανταστεί πρώτος. Εκτός λοιπόν από πατέρας της αστυνομικής λογοτεχνίας, της λογοτεχνίας του τρόμου, είναι και εκείνος της λογοτεχνίας της επιστημονικής φαντασίας. 

William Golding, Το κωδωνοστάσιο, Εκδόσεις Διόπτρα

Στο Κωδωνοστάσιο, ο Γκόλντινγκ αφηγείται μια εντελώς διαφορετική ιστορία, η οποία ωστόσο είναι και αυτή καθαρά προσωποκεντρική καθώς ξετυλίγει σε αυτήν την απόλυτη αρρώστια της ανθρώπινης φύσης που δεν είναι άλλη από την ματαιοδοξία και την ματαιοπονία. Ένας κληρικός, ο πρεσβύτερος Τζόσελιν με την μωροφιλοδοξία να έχει γίνει δεύτερη φύση του αποφασίζει να εγείρει έναν νέο πύργο της Βαβέλ σαν να μην έμαθε ποτέ ο ίδιος πως για να αγγίξεις τον Θεό δεν χρειάζεται οικοδομήματα και κωδωνοστάσιο που τίποτε δεν προσφέρουν παρά μόνο προσευχή και πίστη. Χτυπημένος από την αλαζονεία και την μωρότητα που τον διαπερνά σαν ηλεκτροφόρο καλώδιο, ο Τζόσελιν αναλαμβάνει δράση και προσπαθεί να πείσει όλους τους υφιστάμενούς του, κυρίως τον πρωτομάστορα Μέισον καθώς και το ποίμνιο πως ένα τέτοιο εγχείρημα μόνο οφέλη θα έχει για την πίστη προς τα θεία. Η ιστορία εκτυλίσσεται στον μεσαίωνα και αυτό το συμπεραίνουμε από κάποιες αναφορές του ίδιου του συγγραφέα σε συγκεκριμένα ονόματα και παραπομπές, αυτά μας οδηγούν να εικάσουμε πως αναφέρεται γύρω στο 1100 μ.Χ.

Ben Macintyre, Η πολιορκία, Εκδόσεις Κλειδάριθμος

Ο Μπεν Μακιντάιρ στο βιβλίο του αυτό περιγράφει τις σκηνές τρόμου και αγωνίας που έζησαν όμηροι στην Ιρανική πρεσβεία στο Λονδίνο καθώς εισέβαλαν σε αυτήν οπλισμένοι άντρες οι οποίοι ζητούσαν να δικαιωθούν τα αιτήματά τους. Συγκεκριμένα, πρόκειται για Ιρανούς πολίτες, οι οποίοι απαιτούσαν να αναγνωριστεί η χώρα τους, το Αραβιστάν και να πάψουν να είναι εξόριστοι στο ίδιο τους το κράτος. Τόσο υπό τον Σάχη, όσο και υπό τον Ισλαμιστή Αγιατολάχ Χομεϊνί, η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα επισφαλής για αυτούς τους πολίτες του Ιράν, οι οποίοι αναζητούσαν μια διέξοδο παραμονής τους στην χώρα και οι οποίοι βρίσκονταν ουσιαστικά ξένοι στην ίδια τους την χώρα. Η κίνησή τους να καταλάβουν την Ιρανική πρεσβεία στο Λονδίνο δεν ήταν μεμονωμένη, είχε προηγηθεί η κατάληψη από μια ομάδα Ισλαμιστών στην Αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη 52 Αμερικανών. Τέτοια γεγονότα πάντα συνδέονται μεταξύ τους και η ένταση της εποχής είχε πολλά τέτοια επεισόδια, πολλές φορές με άδοξο τέλος. 

Ντιντιέ Ντενένξ, Η πορεία ενός κοινού καθάρματος, Εκδόσεις Κέδρος

Το μυθιστόρημα αυτό καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ιστορίας της Γαλλίας, από την Κατοχή της Γαλλίας από τους Γερμανούς και την περίφημη δωσίλογη κυβέρνηση του Βισύ, στον πόλεμο της Αλγερίας και ύστερα στα περίφημα γεγονότα του Μάη του 1968. Ο Ντενένξ γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την ιστορία μέσα από τις πηγές της και πώς να ντύνει το μυθιστόρημα με την αστυνομική πλοκή για να προσδώσει έναν αέρα μυστηρίου, όχι πάντως επιτηδευμένου. Ο Κλεμάν Ντιπρέ είναι το εργαλείο στα χέρια του Ντενένξ για να περιγράψει όλο το σάπιο σύστημα των δωσίλογων την εποχή του Ναζισμού, οι οποίοι και είχαν καταλύσει στον περίφημο πύργο Ζιγκμαρίνγκεν. Ο Ντιπρέ σταδιοδρομεί κάθε φορά επί «πτωμάτων», με την έννοια πως πάντα βρίσκεται στην λάθος πλευρά της ιστορίας και συμμαχεί με κάθε είδους αποβράσματα της πολιτικής σκηνής ενώ ο ίδιος εμπλέκεται σε κάθε είδους βρώμικη δουλειά που εναντιώνεται ουσιαστικά στο καλό της χώρας του.

Thomas Bernhard, Ο ανιψιός του Βίτγκενσταϊν, Εκδόσεις Πλήθος

Με ένα μείγμα κριτικής στα κοινωνικά πεπραγμένα, σάτιρας και καυστικού λόγου που πολλές φορές είναι χειμαρρώδης, προκλητικός και ασυγκράτητος ο αφηγητής ξεδιπλώνει τις απόψεις του. Ο αναγνώστης στέκεται πολλές φορές εμβρόντητος μπροστά στα λεγόμενα που έχουν μεγάλη δόση υπερβολής μιας και σκοπός του Μπέρνχαρντ, όπως άλλωστε το συνηθίζει, είναι να προκαλεί και να εγείρει ερωτήματα. Ο αφηγητής, ο ίδιος ο συγγραφέας δηλαδή, έχει πολλά γκογκολικά χαρακτηριστικά – καθώς προβάλλει το παράδοξο και το κωμικοτραγικό – και είναι ένας κριτής της κοινωνικής πραγματικότητας ενώ παράλληλα με αφορμή την γνωριμία του με τον Πάουλ ξεδιπλώνει το χρονικό της ελάχιστης γνωριμίας τους. Ο Πάουλ μοιάζει να είναι από τα πρόσωπα που του ασκούν γοητεία ενώ είναι εκείνος που μοιάζει να βγάζει τον συγγραφέα από το τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει, ένα ψυχολογικό αδιέξοδο που βιώνει. Είναι ο σύμμαχος του συγγραφέα στις δύσκολες στιγμές καθώς βρέθηκε ένα βήμα πριν από τον θάνατο, τον είδε κατάματα.

Βλαντιμίρ Πίσταλο, Χιλιετηρίδα στο Βελιγράδι, Εκδόσεις Βακχικόν

Ο Βλάντιμιρ Πίσταλο εγγράφει το μυθιστόρημά του σε μια εποχή όπου τα Βαλκάνια αποτελούσαν την πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης, μια βόμβα ισχύος αναμενόταν να σκάσει ύστερα και από την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και των καθεστώτων τα οποία είχαν εδραιώσει οι διάφοροι στρατηγοί/δικτάτορες στις χώρες αυτές. Η βόμβα αυτή έσκασε και με αυτήν ξεφούσκωσε και το μίσος ανάμεσα στους λαούς των Βαλκανίων, συνεχείς πολεμικές συρράξεις, αντίποινα ανάμεσα σε Βόσνιους, Κροάτες, Σέρβους και λοιπούς, σαν να περίμεναν καιρό αυτή την στιγμή για να διχαστούν και να αλληλοεξοντωθούν. Διαφορετικές φυλές, θρησκείες, προσδοκίες μετέτρεψαν τα Βαλκάνια στην πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης, σε μια περιοχή κρίσεων και εχθροπραξιών αν λάβουμε υπόψιν πως ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος από τα Βαλκάνια ξεκίνησε και εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη, αν θυμηθούμε πως ο πόλεμος της πάλαι ποτέ ενωμένης Γιουγκοσλαβίας είχε τόσα θύματα και είχε απασχολήσει τόσο πολύ την υφήλιο.