Η ιστορία της οικογένειας Μέντες εν μέσω πολιτικής θύελλας (Joao Ricardo Pedro, Το δικό σου πρόσωπο θα είναι το τελευταίο, Εκδόσεις Πόλις)

Η πλούσια πορτογαλική λογοτεχνία των Πεσσόα, Σαραμάγκου, Καμόες, Λόμπο Αντούνιες και Καστέλο Μπράνκο συνεχίζεται αδιάλειπτα με βιβλία όπως αυτό του Ρικάρδο Πέντρο, οι σπόροι έπιασαν τόπο. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που πραγματεύεται τη σύγχρονη πορτογαλική ιστορία μέσα από έναν οικογενειακό ιστό που μετράει τρεις γενιές. Περισσότερα

Δίνοντας λόγο στους εξουσιαστές και τους κατακτητές (Zino Zini, Το συνέδριο των νεκρών, Εκδόσεις Έρμα)

“Επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία!” γράφεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Μια ευχή που ακόμα και σήμερα, πάνω από 100 χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου αυτού που αναφέρεται στους νεκρούς του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, δεν έχει γίνει πράξη. Και πώς να γίνει πράξη όταν το ανθρώπινο γένος λυσσαλέα και ματαιόδοξα επιδίδεται σε πολέμους ανθρωποφάγους και βάρβαρους χωρίς κανένα νόημα και ουσία; Περισσότερα

Διαπρέποντας στο μουσικό στερέωμα παρά τη διαφορετικότητα στο χρώμα (Bernice L. McFadden, Ματωμένη τζαζ, Εκδόσεις Κλειδάριθμος)

Ο Χάρλαν Έλιοτ κατάφερε με το πείσμα του, το αστείρευτο ταλέντο του, την επιμονή του και την αγάπη του για τη μουσική να γίνει πρώτο όνομα στο χώρο της τζαζ σε μια εποχή όπου το να είσαι έγχρωμος σήμαινε να είσαι κατώτερος και υποδεέστερος των υπολοίπων λευκών. Δέχτηκε τα βέλη του ρατσισμού στο πετσί του όμως δεν εγκατέλειψε το όνειρό του και ενάντια στο ρεύμα της εποχής αναδείχθηκε ένας εκ των κορυφαίων μουσικών του είδους του, πάλεψε με τις χίμαιρες και τις ερινύες και διέπρεψε πέραν της αμερικανικής ηπείρου. Στο Παρίσι, όπου βρέθηκε μετά από πρόσκληση για να παίξει, κέρδισε με το σπαθί του και την αξία του μια θέση στο μουσικό πάνθεον.Περισσότερα

Αναζητώντας το μονοπάτι της ευτυχίας και της αυτοπραγμάτωσης (Γεώργιος Βιζυηνός, Το μόνον της ζωής του ταξείδιον, Εκδόσεις Αιώρα)

Διαβάζοντας το βιβλίο, κατανοεί κάποιος πως θα μπορούσε να υπάρχει διττή ερμηνεία και ανάγνωση, ένα σύγγραμμα τόσο ωραία δομημένο αλλά και τόσο αινιγματικό. Όλα όσα με τόσο γλαφυρό τρόπο αναφέρει ο Βιζυηνός είναι σαφώς δικές του προσωπικές προσλαμβάνουσες και δικά του βιώματα, ζώντας κοντά στον παππού μέχρι τα 10 του χρόνια. Οι αναμνήσεις που τον σημάδευσαν, ίσως η αποκόλληση σε τόσο μικρή ηλικία από τον παππού τον οδηγούν να εκπληρώσει και εκείνος ένα ταξίδι στον χρόνο, το δικό του ταξίδι στη μνήμη αλλά και στην πραγμάτωση των δικών του σκοπών και στόχων, την εκπλήρωση των δικών του επιθυμιών και του πολύ ιδιαίτερου πνεύματός του.  Περισσότερα

Ανατρέχοντας στις βάσεις του καλού και μυστηριώδους αστυνομικού μυθιστορήματος (Fergus Hume, Φόνος στην άμαξα, Εκδόσεις Gutenberg)

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το βιβλίο αυτό του Fergus Hume αποτελεί το πρώτο ευπώλητο στην ιστορία της αστυνομικής λογοτεχνίας, σε βαθμό που να καταστεί πιο δημοφιλές και από τα βιβλία του Κόναν Ντόυλ. Και βέβαια, δεν είναι μόνο ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, αλλά ένα κατεξοχήν λογοτεχνικό κόσμημα που συναρπάζει με την αφηγηματική του ποιότητα. Εύσημα στις εκδόσεις Gutenberg και στον μεταφραστή του βιβλίου Κωνσταντίνο Ματσούκα για τη δυνατότητα που προσέφεραν στο ελληνικό κοινό να γνωρίσει έναν άγνωστο σε πολλούς αξιόλογο συγγραφέα. Και η σημαντικότητα του βιβλίου και η διαχρονικότητά του έγκειται και στο γεγονός πως μπορεί να αφηγείται ένα φόνο, αλλά φόνοι εξιχνιάζονται σε πολλά αστυνομικά μυθιστορήματα, τα οποία εξαντλούνται απλά στην εξιχνίαση του φόνου. Περισσότερα

Περιγράφοντας έναν τόπο κατακερματισμένο από τις διαμάχες (Bogdan Teodorescu, Το στιλέτο, Εκδόσεις Πόλις)

“Μπορείς να τους ξεγελάς όλους για λίγο καιρό, λίγους όλο τον καιρό, αλλά όχι όλους όλο τον καιρό” είχε πει κάποτε ο Αβραάμ Λίνκολν, ο πολιτικός που κατάφερε να επιφέρει το τέλος της δουλείας στην Αμερική και τελικά δολοφονήθηκε. Οι πολιτικοί ταγοί και ο δημοσιογραφικός κόσμος της Ρουμανίας, οι συνωμοσίες και οι υπόγειες διαβουλεύσεις, οι ενδοκυβερνητικές και κομματικές συγκρούσεις είναι το κύριο πιάτο του συγγραφέα που με τρόπο ωμό και επίκαιρο μας περιγράφει μία πολιτική πραγματικότητα και έναν πόλεμο που έχει λάβει διαστάσεις Αρμαγεδδώνα. Περισσότερα

Στα άδυτα της ψυχής ενός κατατρεγμένου (Ulrich Alexander Boschwitz, Ο ταξιδιώτης, Εκδόσεις Κλειδάριθμος)

Γραμμένο το 1938 και ξεχασμένο για χρόνια μέχρι που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, το βιβλίο αυτό είναι ένας ύμνος και ένας φόρος τιμής σε όσους άδικα κυνηγήθηκαν και εκδιώχθηκαν σε μία εποχή, αυτή του μεσοπολέμου, όπου πρόσωπα και συνειδήσεις, αξιοπρέπεια και ταυτότητες σβήστηκαν από τον χάρτη. Είναι πραγματικά ευχής έργον να αναδύονται στην επιφάνεια βιβλία όπως αυτό, ένα βιβλίο που περιγράφει δια του συγγραφέα του – θύμα και ο ίδιος – την ωμότητα και τη σκληρότητα των στιγμών σε μια Γερμανία όμηρο των δραματικών πολιτικών εξελίξεων, σε μια Γερμανία αιχμάλωτη ενός τερατώδους και επαίσχυντου ναζιστικού μορφώματος. Το βιβλίο συγκλονίζει ως προς την τραγική μοίρα του πρωταγωνιστή και μας μεταφέρει νοερά αλλά με ένταση την αγωνιώδη προσπάθειά του να μείνει αξιοπρεπής, ελεύθερος και κύριος της ζωής του.Περισσότερα

Στο σώμα της νοσταλγίας μιας επίπλαστης ευτυχίας (F. S. Fitzgerald, Τρυφερή είναι η νύχτα, Εκδόσεις Πατάκη)

Το μυθιστόρημα αυτό του Φιτζέραλντ βρίθει αυτοαναφορικών σημείων και αυτό είναι πασιφανές σε κάθε στάση, σε κάθε επεισόδιο που περιγράφει. Εδώ και μέσω των ηρώων του θα καταγράψει τα δικά του παραστρατήματα, τις ατελείωτες παλινωδίες και τον έκλυτο βίο που διάγει χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες των πράξεών του. Η καταστροφή του ήταν η πηγή χαράς του; Γιατί έζησε στα άκρα, αρνήθηκε το μέτρο και δεν χαλιναγώγησε ποτέ ούτε και συγκράτησε την λαχτάρα για γιορτή παρασυρμένος από την γυναίκα του που η απίστευτη ζήλια και η αγάπη του για αυτήν τον οδήγησαν προ τετελεσμένων γεγονότων θέτοντας σε κίνδυνο τις αντιστάσεις και τις αντοχές του. Μιλάει με πραγματικούς όρους δυστυχίας και απότομης λοξοδρόμησης γιατί εκείνος πρώτα από τους ήρωές του δοκίμασε τα χαλινάρια του σε έναν αγώνα που ίσως και να γνώριζε πως δεν θα έβγαινε νικητής. Περισσότερα

Σκιαγραφώντας έναν άνθρωπο σε τραγική αποδρομή (Klaus Mann, Μεφίστο, Εκδόσεις Έρμα)

Το Μεφίστο είναι ένα σκοτεινό και ομιχλώδες μυθιστόρημα, είναι μία καταβύθιση από μέρους του συγγραφέα σε όσα ο ίδιος βίωσε κατά την κρίσιμη περίοδο της επικράτησης της δικτατορίας του Γ’ Ράιχ. Είναι η αντανάκλαση ενός κόσμου κλεισμένου και αποκλεισμένου από μία ομάδα, μια συμμορία ανθρώπων που εξευτελίζουν, εκμεταλλεύονται και χειραγωγούν την ανθρώπινη υπόσταση. Το δράμα που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη είναι μία παράσταση κωμικοτραγική με χαρακτηριστικά τέρατος, ένας θίασος στον οποίο δεν παίρνουν μέρος μόνο οι ηθοποιοί όπως ο Χέφγκεν, αλλά κυρίως οι ίδιοι οι οργανωτές που κινούν τα νήματα του όλου θεάματος, δηλαδή η χιτλερική προπαγάνδα. Πίσω από τη μάσκα κρύβεται ένας άνθρωπος που χωρίς να το κατανοεί υπηρετεί τον σκοπό μιας ολόκληρης κυβέρνησης – αν μπορεί κανείς να την ονομάσει κυβέρνηση γιατί δεν είναι δημοκρατική ως προς την λειτουργία της – και υποσκάπτει την ίδια του την ελευθερία.Περισσότερα

Αναδεικνύοντας τη μορφή της γυναίκας στην Οδύσσεια του Ομήρου (Madeleine Miller, Κίρκη, Εκδόσεις Διόπτρα)

Η συγγραφέας έχει την ευκαιρία μέσα από το βιβλίο να παρουσιάσει μία ολοκληρωμένη προσωπογραφία της μυθικής Κίρκης μέσα από την αφήγηση όλων των στιγμών της ζωής της, από την γέννησή της, την σύγκρουσή της με τον πατέρα της και τη μητέρα της, την αντιπαράθεσή της με την Σκύλλα η οποία της κόστισε τη μόνιμη εξορία της, την παραμονή της στο νησί της Αίας στο οποίο έμελλε να υποδεχτεί τον πολυμήχανο Οδυσσέα. Ο αναγνώστης συναντά μία γυναίκα ενεργητική, δυναμική, μια γυναίκα που δεν καταθέτει τα όπλα και μάχεται για να υπερασπιστεί αυτό που η ίδια θεωρεί δίκαιο δίχως φόβο αλλά με πολύ πάθος. Την παρακολουθούμε να τα βάζει με τους θεούς, την ίδια την πανίσχυρη και Παλλάδα Αθηνά όταν αυτή την απειλεί πως θα σκοτώσει τον γιο της Τηλέγονο. Η Κίρκη θα μπορούσε να είναι η προσωποποίηση της γυναίκας σήμερα, μια γυναίκα ανεξάρτητη, απελευθερωμένη από τα δεσμά των ανδρών, μία γυναίκα πεισματάρα που γνωρίζει πως να ελίσσεται και να παρακάμπτει εμπόδια και υφάλους, να αντιμετωπίζει κάθε είδους δυσκολίες και να βγαίνει νικήτρια στο στίβο της ζωής, μια πραγματική μαχήτρια που δεν υπολογίζει το κόστος.Περισσότερα

Στην άγνωστη χώρα του συγκεχυμένου και στα άδυτα της ανθρώπινης φύσης (Δημοσθένης Βουτυράς, Το καράβι του θανάτου και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Τόπος)

Ο Δημοσθένης Βουτυράς είναι από τις περιπτώσεις των συγγραφέων που το έργο τους είναι μια βαθιά ανασκαφή στα άδυτα της ανθρώπινης φύσης. Φέρνουν στην επιφάνεια την ανθρώπινη φύση, τις σκοτεινές στοές μέσα στις οποίες κινείται ο ανθρώπινος νους και το σκοτεινό φάσμα που καλύπτει αυτό που ονομάζουμε ζωή και θάνατος. Ο Βουτυράς με την γραφή του, που εκπέμπει ποιητικότητα και ύφος που παραπέμπει πολύ έντονα στον Πόε, παρουσιάζει τον άνθρωπο της εποχής του, γυμνό και απαλλαγμένο από φτιασιδώματα και ωραιοποιήσεις. Οι ήρωες του Βουτυρά είναι βουτηγμένοι σε ένα σκοτεινό παρόν που σκιάζει τις ζωές τους και αυτοί με σπαρακτική φωνή και αγώνα παλεύουν να εξηγήσουν το κάθε τι ανεξήγητο και δυσερμήνευτο με όποιες δυνάμεις τους απομένουν αναστατωμένοι από όσα εκτυλίσσονται γύρω τους.

“Μυρουδιά χόρτου γέμιζε τον αέρα, την ησυχία τη μαύρη, που σαν παραμιλητό της, κάποτε φωνή βατράχου, ακουγότανε να τρέχει {…} Ξαφνικά μου ‘ρθε μια επιθυμία. Θέλησα να βρεθώ στο έρημο χωριό όταν θα βάθαινε η νύχτα. Ήθελα έτσι να το δω, να το δω τη νύχτα, τη βαθιά νύχτα, να περπατήσω στους έρημους δρόμους του, να προκαλέσω τα φαντάσματα και να αισθανθώ τον τρόμο” γράφει στο διήγημα Τόπος ψυχών όπου ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με τις ανησυχίες και την αγωνία που διακατέχει τον πρωταγωνιστή. Μοιάζει ο τρόμος και η εικόνα του θανάτου να αποτελούν ατμομηχανή της έμπνευσης του Βουτυρά τοποθετώντας την αφήγηση σε ένα απόκοσμο περιβάλλον, σε μία ατμόσφαιρα μακάβρια, συντροφιά με παράξενα όντα όμοια με αυτά για τα οποία ο Μπόρχες μας μιλάει στο βιβλίο του.

Ένα σκοτεινό διήγημα με έντονους συμβολισμούς που αντηχεί στο σήμερα (Jens Peter Jacobsen, Πανούκλα στο Μπέργκαμο, Εκδόσεις Ροές)

Αν έχει κάποιος ταξιδέψει στο Μπέργκαμο, το οποίο βρίσκεται μία ώρα από το Μιλάνο, θα βρεθεί κατευθείαν μέσα στο κλίμα και την ατμόσφαιρα που ο συγγραφέας Γιάκομπσεν θέλει να δημιουργήσει. Μία πόλη που χωρίζεται στην παλιά πόλη, που δεσπόζει ψηλά και στην νέα πόλη που βρίσκεται ακριβώς από κάτω. Είναι μία πόλη όπου μοιάζει ο χρόνος να μην την έχει πειράξει, σαν να βγήκε από κινηματογραφικό σκηνικό και πίνακα της Αναγέννησης και προκαλεί δέος στον εκάστοτε επισκέπτη. Οι δρόμοι της παλιάς πόλης είναι στενά σοκάκια όπου ο χρόνος έχει παγώσει και ο Γιάκομπσεν βρήκε ιδανική ευκαιρία κατά την παραμονή του στην περιοχή να την θαυμάσει και να χτίσει μια ιστορία μακάβρια αλλά και βαθιά συμβολική και αλληγορική. Το Μπέργκαμο όπως και αρκετές περιοχές της Γηραιάς ηπείρου είχαν δεχτεί κατά τον μεσαίωνα το πλήγμα της θανατηφόρας πανούκλας που οδήγησε στον θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους.Περισσότερα