Λογοτεχνία και υβριδικότητα: για τη ντελεζιανή θεώρηση της λογοτεχνίας

Ζιλ Ντελέζ, ο Γάλλος φιλόσοφος. Όλοι τον γνωρίζουν και όλοι γνωρίζουν ότι πρόκειται – μαζί με τον Μισέλ Φουκώ – για το στέμμα του μεταδομισμού, για τον σημαντικότερο διαμορφωτή των πιο κρίσιμων φιλοσοφικών στιγμών του προηγούμενου αιώνα – και μάλλον, βρίσκεται ακόμη σε αυτή τη θέση. Ο μεταδομισμός του Ντελέζ, αποτελεί κατά τη γνώμη μου, την ακριβή επιτέλεση του όρου: πολλαπλότητα, ρευστότητα, ενδεχομενικότητα, αναβολή, αντίφαση, αμφισημία, παιχνίδι, επινόηση, κατασκευή και άλλα χαρακτηριστικά, συγκροτούν το βαθύ πλέγμα εννοιών της στοχαστικής του δράσης. Στο παρόν κείμενο θα ήθελα ν’ ασχοληθώ με το πώς αντιλαμβάνεται ο φιλόσοφος την επιτέλεση της λογοτεχνικής γραφής.[1]Περισσότερα

Ένας οδηγός για αρχάριους: Λεξικό λογοτεχνικών όρων του M. H. Abrams, Εκδόσεις Πατάκη

Το Λεξικό λογοτεχνικών όρων του M. H. Abrams, πρόκειται για ένα βιβλίο βάσης και αναφοράς σχετικά με το σύνολο σχεδόν των λογοτεχνικών σπουδών (φιλολογία, ιστορία, κριτική και θεωρία της λογοτεχνίας), αλλά και συναφών επιστημονικών πεδίων και θεωριών που συνομιλούν ευρέως, ποικιλοτρόπως και ανοικτά με το πεδίο της λογοτεχνίας, όπως η γλωσσολογία, φιλοσοφία, η ψυχανάλυση και η ψυχολογία κλπ.Περισσότερα

Προφανώς και ζει η Anne Sexton (Anne Sexton, Ποιήματα, εκδόσεις Printa)

Η ποίηση της Anne Sexton είναι από μόνη της απερίγραπτη και αντίθετο της ρηχότητας. Δεν χρειάζεται σχόλια και διευκρινήσεις. Ποίηση – όπως άλλωστε είναι παγκοίνως γνωστό – εξομολογητική, σχολαστική ως προς την αναλυτικότητα της διάθεσης, κριτική ως προς τη δυσφορία του πολιτισμού μας, αναζητητική ως προς τα εξωτερικά – μεταφυσικά – ερεθίσματα, συγκρουσιακή πότε με τον ίδιο της εαυτό όσο και με ό,τι τον περιβάλλει, φανερά – αλλά όχι κατεστημένα – βιωματική, ποίηση του τραύματος και σίγουρα, πρόκειται για μια ποίηση που δε δύναται να διευκολύνει, να ξεκουράσει και να ψυχαγωγήσει τον αναγνώστη, εκτός κι αν αυτά μπορούν να εννοηθούν και να πραγματωθούν εντός του κλίματος μιας φυσικά οργανωμένης και άγρυπνης παρέκκλισης. Ωστόσο, θα ήθελα να πω ορισμένα πράγματα γι’ αυτή τη σημαντική ποιήτρια έχοντας πάντα στο νου την παρατήρηση αυτή.Περισσότερα

Χωρίς κανόνα, χωρίς ουσία, χωρίς πρόσωπο: για την ‘Τριλογία της Νέας Υόρκης’, του Paul Auster

Γυάλινη πόλη, Φαντάσματα, Το κλειδωμένο δωμάτιο: τα τρία έργα της ‘Τριλογίας της Νέας Υόρκης’ που μαζί συνθέτουν ένα ερεβώδες περιβάλλον μυστηρίου, έναν μεταμοντέρνο μύθο που μελετά την ανθρώπινη κατάσταση χωρίς να επαφίεται στις δομές του ρεαλισμού και δίχως να εξαντλεί τη δύναμη της αναπαράστασης. Ο δεξιοτέχνης Paul Auster τυραννά τον αναγνώστη και στήνει παγίδες στην αναγνωστική διαδικασία με αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς πολυσημίας και νοηματικών εκρήξεων, διαταράσσοντας έτσι τις ερμηνευτικές του δυνατότητες.Περισσότερα

Τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ καθημερινής ζωής και λογοτεχνικής αφήγησης στη συλλογή διηγημάτων ‘Ελέφαντας’, του Ρέϊμοντ Κάρβερ

Ο Αμερικανός διηγηματογράφος και ποιητής Ρέϊμοντ Κάρβερ (Raymond Carver) συγκαταλέγεται αναμφίβολα στους ειδήμονες της αφηγηματικής ικανότητας και τεχνικής και μάλιστα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ότι δεν βαδίζει απλώς εντός της τέχνης αυτή, αλλά την αναβαθμίζει κιόλας, μέσα από τους ιδιαίτερους λογοτεχνικούς πειραματισμούς του. Η αφηγηματική δεινότητα του Ρέϊμοντ Κάρβερ, έτσι όπως αυτή εκφράζεται στη συλλογή ‘Ελέφαντας’, η οποία περιέχει τα τελευταία διηγήματα που έγραψε, χαρακτηρίζεται από μία σειρά αντιθετικών – φαινομενικά – δίπολων, των οποίων όμως η αγαστή συνέργεια καταφέρνει να κατασκευάσει ένα ιδιαίτερο και γαλήνιο αφηγητικό περιβάλλον. Εξηγώ τι εννοώ.Περισσότερα