Φώτης Κόντογλου, Γίγαντες ταπεινοί, Εκδόσεις Ακρίτας

Δάσκαλος του Νίκου Εγγονόπουλου, του Γιάννη Τσαρούχη και πολλών άλλων, ο Φώτης Κόντογλου βρίσκεται πίσω από την αναβίωση της βυζαντινής τέχνης, η οποία είχε δυστυχώς ξεχαστεί τα προηγούμενα χρόνια και δεκαετίες. Υπήρξε εκείνος που αναδιαμόρφωσε και φιλοτέχνησε τόσες και τόσες αγιογραφίες σε διάφορες εκκλησίες προσδίδοντας νεωτερικότητα, η οποία όμως παντρεύτηκε με την παράδοση αιώνων την οποία ο ίδιος τίμησε με το έργο του. Οι πνευματικές του εργασίες πολλές, τόσο με την ζωγραφική, την αγιογραφία όσο και με την συγγραφή σπουδαίων κειμένων, τα οποία διαβάζονται έως σήμερα αποκαλύπτοντας το μεγαλείο ενός πανάξιου και εμβληματικού ανθρώπου του πνεύματος και της τέχνης. Χάρη στις εκδόσεις Ακρίτας έχουμε την ευκαιρία να εντρυφήσουμε στον πεφωτισμένο λόγο του μέσα από την παράθεση βίου Αγίων της εκκλησίας μας, Αγίους που υπέφεραν πολλά διότι μετέδωσαν πολλαπλώς και ποικιλοτρόπως τον λόγο του Θεού. Ο Κόντογλου, με τον σεβασμό στα θεία, μας μεταφέρει όλα εκείνα τα θαυμαστά που πέτυχαν οι Άγιοι τόσο με τον λόγο τους όσο και με το θεάρεστο έργο τους, πολλοί δε από αυτούς μαρτύρησαν για να υπερασπιστούν την πίστη τους ενώπιον των αλλόθρησκων Οθωμανών.Περισσότερα

Herman Melville, Μπάρτλμπι ο γραφιάς, Εκδόσεις Έρμα

Η ιστορία άραγε γράφεται από αυτούς που λένε σε όλα ναι και είναι υποτακτικοί ή από εκείνους που λένε όχι και αντιστέκονται σε προσταγές και εντολές; Η αλήθεια βρίσκεται πάντα κάπου στη μέση, είναι η περίφημη μέση οδός την οποία είχε υπερασπιστεί στο γλωσσολογικό ζήτημα ο Αδαμάντιος Κοραής. Στην περίπτωση βέβαια του Μπάρτλμπι όσο και σε άλλες περιπτώσεις καταπίεσης – ιστορικά έχει αποδειχθεί πολλάκις – δεν υπάρχει παρά το όχι και μάλιστα να είναι σθεναρό και γενναίο ώστε να προκύψουν αποτελέσματα τέτοια που θα επιφέρουν αλλαγές σε μια κατάσταση προβληματική και ανελεύθερη. Οι επαναστάσεις είναι αυτές που πολλές φορές φέρνουν αποτέλεσμα και παράγουν καταστάσεις ώστε να αλλάξει ένα βάναυσο καθεστώς, ανά τους αιώνες αυτό έχει επιβεβαιωθεί ουκ ολίγες φορές. Μπορεί κάποιος να είναι για πάντα πειθήνιος και να μην προβάλει ποτέ αντιρρήσεις σε ό,τι και αν του συμβαίνει, πόσο μάλλον όταν αυτό είναι άδικο; Πόσο μάλλον σε ένα περιβάλλον εργασίας όπου πολλές φορές τα αιτήματα είναι παράλογα, ανήθικα, παρωχημένα, λανθασμένα. Περισσότερα

Ευριπίδης, Μήδεια, Εκδόσεις Κίχλη

Οι εκδόσεις Κίχλη μας προσφέρουν την έκδοση του γνωστότερου – και πιο προσιτού – στο ευρύ κοινό έργο του Ευριπίδη σε μια εύληπτη και ακριβή απόδοση-μετάφραση του Θ. Κ. Στεφανόπουλου. Δεν θα χάσουμε λοιπόν την ευκαιρία να ξετυλίξουμε την εκδοχή του μύθου που υιοθετεί ο Ευριπίδης για την από πολλές πλευρές εμβληματική μορφή της Μήδειας. Έτσι ώστε όταν, αφού έχετε διαβάσει το βιβλίο και τις εύστοχα επιλεγμένες σημειώσεις του μεταφραστή, να δείτε την παράσταση ή επι το ορθότερον να δεξιωθείτε τη διδασκαλία της Μήδειας, έχοντας επαρκείς προσλαμβάνουσες. Για να το πετύχουμε αυτό σε κάποιο βαθμό, θα καταφύγουμε και στον Νίτσε (Διόνυσος κατά Εσταυρωμένου, Γέννηση της Τραγωδίας) και στον Ευριπίδη της Χρύσας Αλεξοπούλου. Έχουμε από την μια τον σπουδαίο τραγωδό κατηγορούμενο – εν πολλοίς άδικα –  από τον Νίτσε ότι εκφύλισε την αρχαία Ελληνική τραγωδία επηρεασμένος από τους Σοφιστές και τον φίλο του Σωκράτη με την αφαίρεση του Διονυσιακού στοιχείου όχι αυτούσιου, όπως αποδεικνύει στην Μήδεια, αλλά με την μορφή της αρμονικής λειτουργικής συνύπαρξης του Απολλώνειου με το Διονυσιακό στοιχείο, όπως αποδεικνύει στο opus rei του, τις Βάκχες.Περισσότερα

Δημήτρης Νανόπουλος, Ο κβαντικός μύθος του Σισύφου, Εκδόσεις Πατάκη

 

Ο υπότιτλος του βιβλίου μας διευκρινίζει με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές τι μπορούμε να περιμένουμε ότι θα πάρουμε από αυτό το βιβλίο: Δοκίμιο για την Κβαντική προέλευση του παραλόγου. Να εξηγηθούμε για να μην παρεξηγηθούμε. Ο άνθρωπος με την τελεολογική λογική του ερωτά πολύ απλά: Ποιος με ρώτησε αν θέλω ή όχι και με έφερε στην ζωή; Για ποιο σκοπό; Ποιο είναι το νόημα της βραχύβιας μου ζωής; Απάντηση δεν παίρνει, το Σύμπαν μένει σιωπηλό σαν την Σφίγγα και παγερά αδιάφορο. Αυτό ο άνθρωπος το θεωρεί παράλογο – και πολύ σωστά. Όταν συναντά τον Σειληνό στο διάβα του αυτός του απαντά με αφοπλιστική ειλικρίνεια: Δεν υπάρχει κανένα νόημα, άδικα ψάχνεις. Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να πεθάνεις όσο πιο γρήγορα μπορείς.  Έλα που ο άνθρωπος δεν είναι μόνο είναι – ευτυχώς – περίεργος αλλά και εγωιστής και δεν ικανοποιείται ούτε η λογική του που του φωνάζει επίμονα ότι πίσω από κάθε αποτέλεσμα υπάρχει ένα αίτιο ούτε ο εγωισμός του που του λέει ειρωνικά: τι θα πει δεν υπάρχει νόημα; Παράλογο!Περισσότερα

H μνήμη όπου και αν την αγγίξεις πονεί. Περιδιαβάζοντας τα ημερολόγια καταστρώματος του Γ. Σεφέρη, Εκδόσεις Αρμός

Το βιβλίο αυτό είναι μια συλλογή ομιλιών για την ποίηση του Σεφέρη γενικά, χωρίς να ζωγραφίζει, να ψυχαναλύει και να αποτιμά το έργο και την ποίηση του Σεφέρη μέσα από τα Ημερολόγια καταστρώματος. Ξεφεύγει – πώς να γίνει διαφορετικά – με τον ίδιο τρόπο που το χέρι του ποιητή αναζητά στο άδειο χαρτί το ποίημα που ήδη περιδιαβάζει στον αιθέρα σαν τ’ όνειρο, όπως το χέρι του Μιχαήλ Άγγελου ξέφευγε σφυροκοπώντας την σμίλη για να βρει στον άμορφο όγκο του μαρμάρου το άγαλμα που έκρυβε στα σωθικά του. Το πετυχαίνει άραγε ποτέ ο καλλιτέχνης  αυτό; Μας απαντά ο T.S. Elliott, που είχε στενή επαφή με τον ποιητή μας, έχοντας μεταφράσει στα Ελληνικά την Έρημη χώρα: «Είναι αδύνατον να πω ακριβώς αυτό που εννοώ».Περισσότερα

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Το κάλεσμα του Ντοστογιέφσκι, Εκδόσεις Επίκεντρο

Ο τίτλος του βιβλίου μπορεί να αναγνωσθεί με διάφορους τρόπους. Γυρίζοντας όμως τις σελίδες η σκέψη μας διαμορφώνεται γύρω από ένα κάλεσμα του Ντοστογιέφσκι που απευθύνεται στους ορθόδοξους Ρώσσους να παραδοθούν εκούσια, ελεύθερα και με πλήρη εμπιστοσύνη στον Έναν, τον Πνευματικά Κυρίαρχο, τον πρώτον τη τάξει του κτιστού μας κόσμου. Ποιος είναι όμως Αυτός; Πολύ πιο εύκολο είναι να απαντήσουμε στην ερώτηση: Ποιός είναι ο Ντοστογιέφσκι που μας καλεί; Ανάλογα με την άποψη του καθενός, ο μεγαλύτερος, ένας από τους δυο-τρείς μεγαλύτερους σύγχρονους συγγραφείς, ο φιλόσοφος και ο καλύτερος λογοτέχνης/ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής. Μας καλεί να τον ακολουθήσουμε σε ένα κάλεσμα άνωθεν που δέχτηκε ο ίδιος; Όχι, πουθενά δεν αφήνει να εννοηθεί κάτι τέτοιο γιατί τότε θα μπορούσε να μας δώσει όλα τα επιχειρήματα που θέλουμε για να μας πείσει.Περισσότερα

Διονυσίου Σολωμού, Τα Ευρισκόμενα, Εκδόσεις ΕΠΟΨ

Το βιβλίο που έχουμε στα χέρια μας είναι μια «φωτογραφική ανατύπωση της πρώτης έκδοσης του 1859 με προλεγόμενα του Ιάκωβου Πολυλά». Μια με σεμνά λόγια απόδοση μιας μνημειώδους έκδοσης που θεώρησε καθήκον του ο εκδοτικός οίκος ΕΠΟΨ να βγάλει από την αφάνεια και να την προσφέρει στους Έλληνες που αγαπούν την ταραχώδη ιστορία τους και αυτούς που πάλεψαν για να επιβιώσει η Ελλάδα μέχρι σήμερα, παρά την πανταχού παρούσα διχόνοια και τα τεράστια λάθη που πληρώσαμε και συνεχίζουμε να πληρώνουμε μέχρι σήμερα. Δεν πλησιάσαμε ποτέ στην στιγμή που θα τραγουδήσουμεΠερισσότερα

Λύντια Τρίχα, Από τη Σμαράγδα στη Μαρία 1784-1897. Οι γυναίκες στη ζωή του Χαρίλαου Τρικούπη, Εκδόσεις Πατάκη

Η ιστορία ανέκαθεν αποτελούσε το όχημα εκείνο πάνω στο οποίο πατάει ο άνθρωπος για να γνωρίσει τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από γεγονότα, κρίσεις και ανατροπές. Με γνώση και αξιέπαινη ευρυμάθεια βιβλία σαν και αυτό μας παίρνουν από το χέρι και μας προσφέρουν ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο, μια περιήγηση στα μονοπάτια της ιστορίας. Η ιστορία της Ελλάδας είναι συνυφασμένη με καταστροφές και θριάμβους, με αναταράξεις και πολλαπλά γεγονότα που έβαλαν την σφραγίδα σε αυτό που εμείς οι μεταγενέστεροι γνωρίζουμε σήμερα. Με την απόσταση που σήμερα έχουμε από τις εξελίξεις του ασταθούς 19ου αιώνα, ο συγγραφέας του σήμερα μπορεί και διεισδύει στα γεγονότα και την ιστορία για να αντλήσει συμπεράσματα και μέσα από τη μυθοπλασία να ρίξει φως σε σημαντικές στιγμές. Η Λύντια Τρίχα, εκτός των άλλων έχει συμβάλλει τα μέγιστα με τα βιβλία της και φωτίζει τις γνωστές αλλά κυρίως τις άγνωστες αυτές πλευρές της ιστορίας μας. Είμαστε τυχεροί διότι μας έχει προσφέρει τρεις εξαιρετικές βιογραφίες, εκείνη του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, του Χαρίλαου και βέβαια του Σπυρίδωνα Τρικούπη. Τώρα με αυτό το μυθιστόρημα έχουμε την μοναδική ευκαιρία να βουτήξουμε σε έναν ολόκληρο αιώνα ελληνικής ιστορίας όπου βρίσκουμε πρόσωπα που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του σπουδαίου πολιτικού Χαρίλαου Τρικούπη.Περισσότερα

Sheridan Le Fanu, Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Printa

Αυτήν την έκδοση των διηγημάτων του Λε Φανού την περιμέναμε πως και πως οι αναγνώστες που μπορούν να εκτιμήσουν το μέγεθος ενός συγγραφέα που επηρέασε πλήθος επιγόνων του, έναν συγγραφέα που είναι αξεπέραστος όχι γιατί το γράφουν οι ειδικοί της ιστορίας της λογοτεχνίας αλλά διότι πρόκειται για έναν Γκόγια της λογοτεχνίας. Εκεί που το σκοτάδι παραμονεύει και το αλλόκοτο τείνει να κατακτήσει τα πάντα και να τα παρασύρει στο πέρασμά του, ο Λε Φανού το καταδιώκει, το πολιορκεί και τελικά το φυλακίζει για να το μεταφέρει στο χαρτί εν είδει ιστορίας. Οι ιστορίες του Λε Φανού γραμμένες στον καιρό τους, είναι όμως ιστορίες που μιλούν στο σήμερα, όχι επειδή είμαστε παρελθοντολάγνοι αλλά γιατί τέτοια διηγήματα και άλλα αυτής της απαράμιλλης ομορφιάς δυστυχώς δεν θα ξαναγραφτούν εύκολα ειδικά στους χαλεπούς καιρούς της άχρωμης και άγευστης τεχνητής νοημοσύνης που θεωρεί πως όλα μπορεί να τα κάνει αλλά τελικά παραμένει κενό γράμμα. Μακάρι να διαψευστούμε στο εγγύς μέλλον αν και δεν τρέφω τόσο μεγάλη αισιοδοξία.Περισσότερα

Rodrigo Rey Rosa, Σεβερίνα, Εκδόσεις Κυψέλη

Μπορεί η αγάπη για τα βιβλία να μας παρασύρει σε έναν απρόβλεπτο κυκεώνα συναισθημάτων τέτοιον που να χαθούμε στα μονοπάτια του και να προβούμε σε παράνομες ενέργειες χωρίς να το θέλουμε; Μπορεί από την άλλη μεριά το μυστήριο μιας γυναίκας να μας εκτροχιάσει και να μας γίνει εμμονή, να γίνει δηλαδή το παράλογο λογικό και η κοινή λογική να γίνει φτερό στον άνεμο, κενό γράμμα δίχως αντίκρυσμα; Ο Ροντρίγκο Ρέι Ρόζα δεν υμνείται τυχαία από τον μοναδικό Ρομπέρτο Μπολάνιο, καθώς με το βιβλίο του αυτό καταφέρνει να μαγέψει τον αναγνώστη του και να τον παρασύρει σε δρόμους γεμάτους τρυφερότητα αλλά και αγωνία για το τι μέλλει γενέσθαι όταν μια κοπέλα που επισκέπτεται ένα βιβλιοπωλείο γίνεται μια κλέφτρα βιβλίων και ο βιβλιοπώλης από μανιακός κυνηγός της παρανομίας της καθίσταται ο πιο ένθερμος και φανατικός θαυμαστής της. Ο τρόπος γραφής του συγγραφέα είναι αινιγματικός σαν μια προσωπογραφία που κρύβει πολλά μηνύματα κάθε φορά που καλείται ο θεατής να την αντικρύσει.Περισσότερα

Patrick Modiano, Η πατίνα του χρόνου, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

Η γαλλική λογοτεχνία, με τις ιστορίες που πλάθουν οι συγγραφείς που την εκπροσωπούν, χαρίζει μέσα στους αιώνες στιγμές μοναδικής αναγνωστικής απόλαυσης στους αναγνώστες. Από την εποχή του Chretien de Troyes τον 12ο αιώνα, που θεωρείται ο πρώτος Γάλλος μυθιστοριογράφος μέχρι και το σήμερα, ο γαλλικός λογοτεχνικός κόσμος είναι πλούσιος σε αφηγήσεις παντός τύπου. Είναι μία περιπέτεια εξαίρετου κάλλους, ένας γοητευτικός περίπατος που συνεχίζει να μας συνεπαίρνει. Είναι πάντα επίκαιρη η γαλλική λογοτεχνία και πάντα μία συναρπαστική αφορμή να την ανακαλύπτουμε καθώς ξεδιπλώνεται με τον ανθρωποκεντρικό αλλά και ρομαντικό της χαρακτήρα. Δια μέσου των αιώνων, οι μορφές των Γάλλων λογοτεχνών και ποιητών ξεχωρίζουν για την λυρικότητα και την ποιητικότητα των αφηγήσεών τους και έχουν αυτό το μαγικό ραβδί να μας εμπνέουν και να μας σαγηνεύουν ενώ μας ταξιδεύουν μέσα από τους ήρωες και τις ηρωίδες τους. Μια Έμμα Μποβαρύ, μια Μαργαρίτα Γκωτιέ, ένας Ντ’ Αρτανιάν, ένας Κόμης Μοντεκρίστο, μια Ευγενία Γκραντέ και τόσοι άλλοι πρωταγωνιστούν στα μυθιστορήματα και κλέβουν τις καρδιές των αναγνωστών τους οποίους συγκινούν βαθύτατα. Ο Μοντιανό είναι ο συνεχιστής αυτών που έγραψαν ιστορία, εκείνος γράφει τη δική του.Περισσότερα

Σωτήρης Γουνελάς, Για τον Χρήστο Γιανναρά, Εκδόσεις Ίκαρος

Ο Χρήστος Γιανναράς είναι ένα πρόσωπο, μια παρουσία στην σύγχρονη ελληνική διανόηση, που σου δίνει μεγάλη χαρά να μιλάς για τις γραφές του. Έχει πολύ λιγότερους φίλους παρά εχθρούς. Πράγμα πολύ λογικό αν σκεφτεί κανείς πόσα είναι τα ελεύθερα πνεύματα, αυτά τα περίεργα όντα που η σκέψη τους προσπαθεί να κινείται έξω όχι μόνο από θρησκευτικά και άλλα δόγματα, καταβολές, προκαταλήψεις, αγκυλώσεις, απορρίψεις κλπ. αλλά και από παγίως διαμορφωμένες πεποιθήσεις και αποφάνσεις. Dogmatism is a premature closing of our accounts with reality.” είπε ο William James. (Ο δογματισμός είναι ένα πρώιμο κλείσιμο των λογαριασμών μας με την πραγματικότητα). Ο Γιανναράς γκρέμισε τα τείχη που τον προστάτευαν από τους κάθε λογής βαρβάρους – με την αρχαιοελληνική σημασία της λέξης – που τολμούν μέχρι σήμερα να αμφισβητούν την Ελληνοχριστιανική κοσμοθέαση. Πήγε (όπως οι αρχαίοι μας πρόγονοι «πήγαν» στην ανατολή), τους γνώρισε, διεύρυνε τις γνώσεις του και αναγνώρισε την ουσιαστική συμβολή κάποιων από αυτούς στην προσπάθεια του καθενός από εμάς να μεγαλώσει τον κόσμο του όσο του επιτρέπουν οι νοητικές του ικανότητας.Περισσότερα