Γιάννης Σκαρίμπας, Ο αυτοκράτωρ της Κίνας και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Τόπος

Δεν έχει λάβει τυχαία τη θέση του ανάμεσα στους κορυφαίους εκπροσώπους της νεοελληνικής λογοτεχνίας, δεν είναι σύμπτωση που τα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του καθώς και η ποίησή του πάντα θα μνημονεύονται. Ο Γιάννης Σκαρίμπας είναι ταυτισμένος με την ελληνική παράδοση, με την ντοπιολαλιά και τις εικόνες μιας άλλης Ελλάδας, την οποία δύσκολα θα βρούμε σήμερα μιας και η σύγχρονη εποχή έχει αλλοιώσει τις πόλεις και έχει χαθεί το παλιό και αυθεντικό. Ωστόσο, μέσα από τις αφηγήσεις και τις περιγραφές του Σκαρίμπα ξαναζούμε εκείνη την εποχή και ερχόμαστε σε επαφή με τους ανθρώπους, τους οποίους εκείνος συναναστράφηκε και μέσα από τις περιγραφές του μετέδωσε σε εμάς τους μετέπειτα αναγνώστες του το ποιόν τους, μέσα από τα θαυμαστά κείμενά του. Ο Σκαρίμπας είναι από τις άγιες μορφές της ελληνικής λογοτεχνίας, ένας γνήσιος ανταποκριτής του καιρού του και ένας αειθαλής έφηβος, όπως ήταν επίσης ο Αντώνης Σαμαράκης. Στα διηγήματά του πρωταγωνιστεί η αγάπη, η ποιητικότητα, η λυρικότητα, η λατρεία για την πατρίδα, η φωνή ενός ανθρώπου που τίμησε τον τόπο του και ανέδειξε τις ομορφιές του. Τα περισσότερα χρόνια του τα πέρασε στην Χαλκίδα, στα ρεύματα του Ευρίπου, αυτά στα οποία αναφέρθηκε και η Γαλάτεια Σαράντη στο δικό της μυθιστόρημα.Περισσότερα

Michael Kimball, Ο Μεγάλος Ρέι, Εκδόσεις Κίχλη

Η ιδανική εικόνα ενός παιδιού είναι η χαρούμενη παιδική ηλικία, οι φωνές του να παίζει με τους γονείς του και να απολαμβάνει ανέμελα και ξέγνοιαστα μια παιδική ηλικία μακριά από άσχημες εικόνες και σκέψεις. Είναι και η παρέα παππούδων και γιαγιάδων να το μεγαλώνουν, να του διαβάζουν παραμύθια, να το νανουρίζουν, θυμίζοντάς του πως δεν είναι μόνο και πως πάντα υπάρχει εκεί κάποιος να το φροντίζει και να το νοιάζεται. Είναι όμως αυτή η πραγματικότητα ίδια για όλα τα παιδιά; Δυστυχώς, όχι, υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος, αυτή της κακοποιητικής και βίαιης συμπεριφοράς, ενός πατέρα με το τέρας να ξεχωρίζει, είναι η εμπειρία του Ντάνι, είναι η ιστορία του Ντάνι, την οποία αφηγείται ο Κίμπαλ σε αυτό το πραγματικά συγκινησιακά φορτισμένο κείμενο. Δεν διακρίνουμε όμως μόνο συγκίνηση, αποτροπιασμό και πολλές φορές αηδία για αυτά που περιγράφονται και τα οποία δεν αξίζουν σε κανένα παιδί. Ο αφηγητής Ντάνι είναι ιδιαίτερα σκωπτικός και με βιτριολικό χιούμορ ξετυλίγει την εικόνα ενός κακού πατέρα, ενός πατέρα ο οποίος δεν κατάφερε να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και δυστυχώς να μείνει στην ιστορία για τους λάθος λόγους.Περισσότερα

Η ανατομία του κόσμου ενός ανώνυμου ήρωα (Hans Fallada, Και τώρα ανθρωπάκο;, Εκδόσεις Gutenberg)

“Ο Φάλαντα γνωρίζει από πρώτο χέρι την κατάσταση την οποία περιγράφει. Το Και τώρα ανθρωπάκο; είναι γραμμένο στην καρδιά της κρίσης και από συγγραφέα που είχε νιώσει για τα καλά τις συνέπειές της. Μετά την επιτυχία του προηγούμενου μυθιστορήματος, ο Φάλαντα είδε τον εκδότη και συγχρόνως εργοδότη του, συμπαρασυρόμενο από τις χρηματοπιστωτικές αναταράξεις, να φτάνει στο χείλος της χρεοκοπίας” γράφει ο Κώστας Κουτσουρέλης στην εισαγωγή του βιβλίου και αποκαλύπτει εύστοχα όλο το παρασκήνιο και το ιστορικό πίσω από την συγγραφή αυτού του συγκλονιστικού βιβλίου.

Ο Φάλαντα επιλέγει όπως και στα άλλα του βιβλία να γράψει ένα βιβλίο στο οποίο ψυχαναλύει τον πρωταγωνιστή του, δηλαδή τον εαυτό του μιας και όλα όσα καταθέτει αγγίζουν τη δική του προσωπική ζωή και τις δικές του παλινωδίες από τις οποίες δεν κρύβεται. Ο Βίλχελμ Ράιχ στο διαχρονικό και απαράμιλλο βιβλίο “Άκου ανθρωπάκο” έγραφε πως για να κερδίσεις την ευτυχία, πρέπει να παλέψεις για αυτήν. Ο Γιοχάνες Πίνεμπεργκ ή αλλιώς Μικρός είναι ένας αγωνιστής του καιρού του, ένας άνθρωπος που κυκλοφορεί σαν τους πολλούς άγνωστος ανάμεσα στους αγνώστους και ανώνυμους τίμιους και εργατικούς ανθρώπους που παλεύουν να ορθοποδήσουν σε μία περίοδο άστατη πολιτικά και επισφαλή ως προς τα κοινωνικά δρώμενα. 

Δημήτρης Καμπουράκης, Η γυναίκα του Δία και άλλες ιστορίες θεϊκής παράνοιας, Εκδόσεις Πατάκη

Δεν είναι διόλου τυχαίο πως η μυθολογία και οι μύθοι συγκινούν και πάντα θα αποτελούν σημείο αναφοράς για κάθε πολιτισμό. Η ελληνική μυθολογία, αποτέλεσμα των ανθρώπων της εποχής να εξηγήσουν και να ερμηνεύσουν τα σημεία των καιρών και τις ορέξεις των θεών στους οποίους πίστευαν, είναι μια ανθρώπινη ανάγκη βαθιά και εσωτερική. Είναι μια λαχτάρα των ανθρώπων να εξηγήσουν τα πολλές φορές δύσκολα σημάδια που τους στέλνονται καθώς ξεδιπλώνεται η καθημερινότητα και η ζωή. Είναι αδιαμφισβήτητα μια κατεξοχήν ανθρώπινη ανάγκη να έρθουν πιο κοντά στην θεία βούληση και σε όσα οι ανώτερες δυνάμεις επιβουλεύονται, αυτές οι ορέξεις των θεών είναι πολλές φορές ανεξήγητες και δυσερμήνευτες, οι άνθρωποι αδυνατούν να τις σταχυολογήσουν και για αυτόν τον λόγο επιστρατεύουν μύθους για να εκλογικεύσουν το παράλογο που τους συμβαίνει στις ζωές τους. Δεν έπαψε ο άνθρωπος να χτίζει μύθους, ούτε και θα πάψει ποτέ όπως επίσης δεν θα πάψει να χρειάζεται να πιστεύει κάπου.Περισσότερα

Λάουρα Τσβιέρτνια, Στον δρόμο μας φωνάζουν αλλιώς, Εκδόσεις Loggia

Γεγονότα ιστορικά σημάδεψαν τις τύχες Ελλήνων και Αρμενίων καθώς αμφότερες οι κοινότητες των εθνών αυτών σημαδεύτηκαν από την βαρβαρότητα και τη βαναυσότητα των Νεότουρκων στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Ο όρος γενοκτονία, ο οποίος έχει πλέον αναγνωριστεί από πολλά κράτη για αυτό που πέρασαν οι Αρμένιοι με ορόσημο το 1914 αλλά και αργότερα, είναι ένα κοσμοϊστορικό γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Την ίδια τύχη είχαν όμως και οι Έλληνες του Πόντου, οι Έλληνες της Σμύρνης, οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης το 1955 με το περίφημο πογκρόμ στην κορύφωσή του. Δύο έθνη λοιπόν συναντώνται σε αυτό το εξαιρετικό μυθιστόρημα, δύο έθνη που πόνεσαν και πληγώθηκαν επειδή έτυχε να είναι άλλης πίστης και επειδή έτυχε να είναι διαφορετικών πεποιθήσεων. Η Τσβιέρτνια μας αφηγείται τις τύχες μιας οικογένειας στην Βρέμη της Γερμανίας η οποία πηγαίνει πίσω στις ρίζες και τον χρόνο για να εντοπίσει το χρονικό μιας ζωής που άλλαξε άρδην καθώς πολλοί Αρμένιοι και Έλληνες αναγκάστηκαν να βιώσουν τον ξεριζωμό και να μεταναστεύσουν σε χώρες όπως η Γερμανία.Περισσότερα

Ιχνηλατώντας την περίοδο κρίσης του πολιτικού κόσμου (Heinrich A. Winkler, Βαϊμάρη. Η ανάπηρη δημοκρατία 1918-1933, Εκδόσεις Πόλις)

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης βρίσκεται στο στόχαστρο της ανάλυσης της εποχής αυτής για πολλούς και διάφορους λόγους που αξίζει να μελετηθούν. Αυτό το γυάλινο οικοδόμημα, το Ράιχ που προσπάθησε να γεφυρώσει το χάσμα των εσωτερικών παλινωδιών, να ανορθώσει την οικονομία και να ανοικοδομήσει μια νέα Γερμανία δεν είχε κανένα απολύτως μέλλον. Τόσο οι πολιτικές δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν ή που προσπάθησαν να πρωταγωνιστήσουν, όσο και η κοινωνία που βρισκόταν στα όρια του χάους και της εξαθλίωσης, δημιουργούσαν ένα πολεμικό σκηνικό που δύσκολα μπορούσε να εξομαλυνθεί. Περισσότερα

Andrea Bajani, Η επέτειος, Εκδόσεις Ίκαρος

Ο Λέων Τολστόι στην αψεγάδιαστη Άννα Καρένινα έγραφε πως όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες λίγο πολύ μοιάζουν μεταξύ τους, οι δυστυχισμένες όμως οικογένειες έχουν η καθεμία τη δική της δυστυχία. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο βιβλίο αυτό καθώς ο αφηγητής, σαν άλλος Κάφκα στη Μεταμόρφωση, μιλά ανοιχτά για την κακοποιητική συμπεριφορά του πατέρα απέναντι τόσο στον ίδιο όσο και στη μητέρα του. Για αυτό τον λόγο, η επέτειος καθίσταται μία εξομολόγηση, μια φωνή αντίστασης απέναντι σε όλα εκείνα τα τοξικά και τα βίαια που στιγματίζουν τη ζωή ενός παιδιού, ενός εφήβου, ενός ενήλικα. Είναι ένα μυθιστόρημα βαθιά συναισθηματικά φορτισμένο, συγκινησιακά φορτωμένο, μια ιστορία γραμμένη από καρδιάς και από ψυχής, ένα χρονικό όπου εκφράζεται η βαθιά ανάγκη να απαγκιστρωθεί ο αφηγητής από συμπεριφορές που του πληγώνουν την ψυχή και την καρδιά. Περισσότερα

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Τα πτερόεντα δώρα κι άλλα διηγήματα, Εκδόσεις Αιώρα

Όσες εκδόσεις των βιβλίων του Παπαδιαμάντη και αν προκύψουν, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κέρδος για το αναγνωστικό κοινό και αυτό γιατί πάντα θα αναδεικνύεται το μεγαλείο των αφηγήσεών του και των μηνυμάτων προς τις επερχόμενες γενιές. Ποτέ δεν θα πάψει να είναι ο πατέρας της ελληνικής λογοτεχνίας, ένας φάρος των γραμμάτων και των τεχνών, γιατί η τέχνη του λόγου του είναι κάτι το μοναδικό και αξεπέραστο, του οφείλουμε τόσα πολλά, φωτίζει το μέσα μας και μας θυμίζει τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας, της παγκόσμιας και οικουμενικής που ανήκει σε όσους την αγαπούν και την υπηρετούν. Αυτός ο κοσμοκαλόγερος που δεν γνώρισε παρά λίγες χαρές, κλεισμένος στο νησί του και αφιερωμένος στη συγγραφή και την μετάφραση – μην ξεχνάμε πως μετέφρασε τους σπουδαιότερους εκ των ξένων συγγραφέων – μας άφησε ένα έργο, το οποίο δεν πάψουμε να θαυμάζουμε και θα το έχουμε ως εγχειρίδιο ζωής εις το διηνεκές. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορούν τα έργα του σε τόσες διαφορετικές γλώσσες, αναδεικνύοντας την οικουμενικότητά του και την παγκοσμιότητα του έργου του.Περισσότερα

Στον αστερισμό μιας τραγικής περιόδου όπου χορεύει αδιάφορα η λέξη ευθύνη (Χέρμαν Μπροχ, Οι αθώοι, Εκδόσεις Κριτική)

Οι αθώοι του Μπροχ είναι άνθρωποι και μέλη της ίδιας κοινωνίας που βιώνει διωγμούς, βάναυσες συμπεριφορές, αγριότητα και βαρβαρότητα από μέρους εκείνων που σιγά σιγά ανελίσσονται στην εξουσία. Και όμως οι άνθρωποι αυτοί που ο Μπροχ παρουσιάζει μοιάζει να είναι αποκομμένοι και να ζουν σε ένα δικό τους μικρόκοσμο, σαν τα προβλήματα που λαμβάνουν χώρα γύρω τους να μην τους αγγίζουν και να μην τους επηρεάζουν. Συνεχίζουν τις ζωές τους σε ένα κλίμα αδιαφορίας και επίπλαστης ευδαιμονίας δίχως να θέλουν να αντιληφθούν το παραμικρό, βαρόνες που περιποιούνται τον εαυτό τους και τον κήπο τους, κύριοι που ασχολούνται μόνο με αριστοκρατικές βραδιές και  φέρονται παριστάμενοι σε θεωρητικές πολιτικές συζητήσεις άνευ ουσίας. Περισσότερα

Ελισάβετ Χρονοπούλου, Επί σκοπώ πλουτισμού, Εκδόσεις Πόλις

«Έχει άδεια κυκλοφορίας τη νύχτα… Ναι, έχει και τι μ’ αυτό; Δίνοντε άδειες και για άλλους λόγους. Πήξαμε στις πληροφορίες, στις υποψίες και στις κατηγόριες. Μα τι έχουμε πάθει, όλοι κατηγορούν ο ένας τον άλλο και χωρίς λόγο, έτσι, για το κακό. Χωρίς αποδήξεις. Δεν το βλέπεις; Για το κακό, μόνο για το κακό. Πώς θα ζήσουμε έτσι, να φοβόμαστε τη σκιά μας;». Η Ελλάδα βγήκε από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο λαβωμένη, κατεστραμμένη και διαλυμένη από μια μακρά περίοδο κατοχής. Πόλεις ολόκληρες, χωριά, κωμοπόλεις, άνθρωποι νεκροί από την πείνα και την ανέχεια, άνθρωποι να προσπαθούν να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους μέσα από τα συντρίμμια. Και όμως τα δύσκολα τώρα αρχίζουν, το τέρας του εμφυλίου εφορμά. Μια ιστορία ξανά ιδωμένη καθώς είναι της μοίρας μας γραφτό ως έθνος να ζούμε καταστροφές και θριάμβους. Αυτό μήπως δεν συνέβη σε διαφορετικές περιόδους της ιστορίας μας όταν και πληρώσαμε βαρύ τίμημα με το αίσθημα διχόνοιας που μας χαρακτηρίζει ύστερα από μια επιτυχία; Γιατί λοιπόν να γίνει διαφορετικά ύστερα από τον αιματηρό και τόσο φρικτό Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, ένας αρρωστημένος και ακόμα πιο φρικτός εμφύλιος πόλεμος μας περίμενε στη γωνία σαν η ειμαρμένη να μας έχει στοιχειώσει πριν καν ελευθερωθούμε. Περισσότερα

Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Η πρωτοφανής περιπέτεια του Χανς Πφάαλ, Εκδόσεις Ερατώ

Όπως σε όλους τους δημιουργούς έτσι και στον νεαρό Πόε τα ερεθίσματα ήταν πολλά και οι επιρροές αρκετές. Παρ’ όλα αυτά, εκείνος με το λίκνο του καταραμένου ποιητή να είναι από νωρίς αναμμένο και με ένα πολύ ιδιαίτερο ύφος άφησε το στίγμα του. Με μία προσωπική γραφή που σφράγισε το έργο του, καλλιέργησε το περιβόλι της ψυχής του με ζέση, ζήλο και επιμονή μακριά από την δημοσιότητα και τα φώτα που έτσι και αλλιώς εκείνη την εποχή ήταν περιορισμένα και αναδύθηκε όλο το φάσμα του αστείρευτου ταλέντου του. Ο Πόε θα βρεθεί ανάμεσα σε κινήματα της εποχής και προσωπικότητες όπως ο Λόρδος Βύρων για να αντλήσει τα θέματά του, όμως σύντομα θα δρομολογήσει την δική του συγγραφική πορεία και θα γράψει για όλα αυτά που τον έκαιγαν βαθιά μέσα του, τον έρωτα από την μία και το σκοτάδι της κατάθλιψης και στην συνέχεια του θανάτου από την άλλη, έχοντας πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τα πρώιμα διδάγματα που εισέπραξε. Η πρωτοφανής περιπέτεια του Χανς Πφάαλ είναι η απόδειξη αυτής της ηφαιστειώδους καλλιτεχνικής δράσης και αυτού του πυρετού δημιουργίας που τον οδήγησε να γράψει την πρώτη ουσιαστικά ιστορία επιστημονικής φαντασίας.Περισσότερα

Στα άδυτα της θεωρίας της αυτοδιάθεσης από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο (Herman Hesse, Η επιστροφή του Ζαρατούστρα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος)

Σε καιρούς χαλεπούς και κρίσιμους όπως οι σημερινοί, κείμενα όπως αυτό που παρουσιάζεται εδώ, έρχονται να θυμίσουν πόσο η ιστορία μπορεί να ξαναγραφτεί με δραματικούς όρους – άρα χρειάζεται προσοχή – και πόσο επίκαιρος είναι ο λόγος στρατευμένων λογοτεχνών όπως ο Hermann Hesse. Με προφητική και διεισδυτική ματιά σε πρόσωπα και πράγματα, ο κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας των βιβλίων Λύκος της Στέπας, Ντέμιαν και Σιντάρτα ,κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σε όλους, συμπατριώτες του και μη, για την επερχόμενη καταστροφή, μια καταστροφή ολοκληρωτική που κόστισε τόσες ζωές και διαμέλισε την Ευρώπη σε χίλια κομμάτια. Περισσότερα