Στον αστερισμό των φορτισμένων στιγμών της ανθρώπινης φύσης (Thomas Mann, Η απατημένη, Εκδόσεις Κριτική)

“Η κατάρτιση πάνω στο σύνολο της ανθρωπιστικής παράδοσης, την οποία υπηρετείτε εδώ ως ο πιο δικός της φορέας, είναι μεγαλειώδης. Πιστεύω πως μόνο με τον καιρό θα φανερωθεί εκείνο που κρύβεται μέσα σ’ αυτή την πράγματι ασύγκριτη παραγωγή”. Αυτά γράφει ο κορυφαίος φιλόσοφος Αντόρνο σε ένα γράμμα που απευθύνει στον φίλο του Τόμας Μαν, αναφερόμενος συγκεκριμένα στην νουβέλα αυτή. Η απατημένη αποτελεί ένα από τα τελευταία κείμενα του Τόμας Μαν και διαφαίνεται η κορύφωση στην σκέψη του Γερμανού συγγραφέα που ναι μεν αναφέρεται στην εποχή μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, ωστόσο ταιριάζει περισσότερο σε μία αφήγηση για μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, όπως ισχυρίζεται ο Αντόρνο.

Η ιστορία της πρωταγωνίστριας κυρίας Φον Τίμλερ είναι μία μάχη και μία πάλη κατά των ηθών και των προτύπων, είναι η προσωποποίηση του ερωτικού σκιρτήματος μπροστά στα πρέπει και τα μη που υπαγορεύουν την ανθρώπινη συμπεριφορά μιας καθώς πρέπει κυρίας, χήρας ενός ένδοξου αξιωματικού του στρατού. Όταν εκείνη όμως ερωτεύεται τον δάσκαλο της κόρης της και κατά πολύ νεότερό της Κεν, τότε όλοι οι περιορισμοί και όλα τα δεσμά με τα οποία οφείλει να διέπεται η κοινωνική ζωή μιας τέτοιας κυρίας λυγίζουν και οι αλυσίδες σπάνε. Τα ερωτικά σκιρτήματα μιας καρδιάς και μιας ψυχής που εκλιπαρεί για έρωτα και πάθος αδυνατούν να μπουν σε στεγανά και να υπακούσουν στις ανθρώπινες επιταγές, ο συγγραφέας πραγματεύεται δύσκολα ζητήματα και δεν διστάζει να βάλει το χέρι στη φωτιά.